Truyện ngắn: Cả phương bắc chìm trong biển lửa – Rivka Galchen

Rivka Galchen (1976-) là nhà văn người Mỹ-Canada. Bà ra mắt tiểu thuyết đầu tay Atmospheric Disturbances năm 2008, tiếp theo đó là tập truyện ngắn American Innovations: Stories (2014) và tập tiểu luận Little Labours (2016).

Rivka Galchen (Grafilu - newyorker.com).jpg
Tranh: Grafilu – newyorker.com

‘Cả phương bắc chìm trong biển lửa’ (The entire northern side was covered with fire) là truyện ngắn của Rivka Galchen được đăng trong tuyển tập 20 under 40 (2010) của tạp chí The New Yorker. 


Cả phương bắc chìm trong biển lửa

Mọi người nói bây giờ chẳng còn ai đọc sách nữa, nhưng tôi thấy thực tế không phải như vậy. Các tù nhân vẫn đọc. Tôi đoán họ không được phép dùng máy tính nhiều cho lắm. Một sự bất công đầy khoái lạc với tôi. Những lá thư bạn đọc tuyệt nhất mà tôi nhận được—cũng là những lá thư bạn đọc duy nhất là tôi nhận được—là của các tù nhân. Phải chăng chúng ta đều là tù nhân? Của cuộc đời ta, thói quen của ta, các mối quan hệ của ta? Như thế là không hay, tôi phải nói thật như vậy. Có lẽ thậm chí còn xấu xa nữa kìa, để đồng cảm với sự khốn khổ của kẻ khác.

 Tôi muốn kể chuyện này, khi tôi bán được bộ phim là lúc chồng tôi mới vừa bỏ tôi. Một ngày tôi trở về nhà và một mớ đồ đạc đã biến mất. Tôi nghĩ nhà bị trộm. Rồi tôi tìm được một mảnh giấy: “Tôi không thể sống ở đây thêm một chút nào nữa.” Anh ta lấy đi kha khá đồ đạc. Ví dụ, chúng tôi có một cái đồ nạo Parmesan cực kì tốt và anh ta đã lấy mất. Nhưng anh ta bỏ lại cái áo rét của mình. Cả đứa con nữa. Chúng tôi có một đứa con, đại khái vậy. Tôi đang mang nó—trai hay gái, tôi không hề muốn biết—trong mình.

Rivka Galchen - The Entire Northern Side Was Covered with Fire (minh hoạ - Adrian Tomine - newyorker.com)
Minh hoạ: Adrian Tomine – newyorker.com

Tôi lên mạng tìm cái đồ nạo thay thế, vì tôi thực ưng cái đồ nạo Parmesan ấy. Nó là loại hoạt động theo kiểu cối xay, không phải loại mà bạn chà đồ ăn lên; nó có một cái tay cầm đem lại cảm giác quay rất đã. Có vài loại đồ nạo tương tự như vậy trên thị trường, nhưng với mấy kiểu tay nắm “dễ chịu” không hấp dẫn cho lắm. Cuối cùng thì tôi cũng tìm được loại y hệt. Mua lại thì có kém trưởng thành không nhỉ? Cơ bản là mất hai ngày như vậy. Rồi, vào thứ Tư, em trai tôi gọi. Tôi cập nhận cho nó tình hình cuộc đời mình.

 

“Ồ, chuyện này hệ trọng phết,” nó nói.

“Ừ. Chuyện hệ trọng mà.”

Rồi nó nói, “Em cứ nghĩ việc ấy là hư cấu, Trish ạ. Ý em là, em đồ rằng lẽ ra em nên kể cho chị từ trước—“

“Hả?”

“Cái blog,” nó nói. “Blog của anh ấy. Tôi-không-thể-chịu-nổi-vợ-mình-chấm-blogspot-chấm-com—“

“Em lại đang trải qua một giai đoạn mất ngủ nữa đấy à?”

“Trish, em biết chuyện này làm cho em có vẻ như một kẻ hóng hớt, nhưng Jonathan dường như lúc nào cũng có vẻ hơi xa cách với em, chị biết không? Cho nên một lần sau khi anh ấy rời khỏi nhà chị, em thì đang ở đó một mình, em không biết, em xin lỗi, em mở laptop của anh ấy, và em ngó qua lịch sử trình duyệt. Em tò mò anh ấy xem phim khiêu dâm kiểu gì. Em nghĩ biết đâu lại là kiểu nào đó thực sự quái đản—“

“Có phim khiêu dâm quái đản à?”

“Thực sự thì không hề có. Như thế đã là rất quái đản rồi. Không phim khiêu dâm. Chỉ có blog của anh ấy. Và—“

“Được rồi. Chà. Chị đang nghĩ đến việc mua một cái đồ nạo Parmesan mới—“

“Em đã nghĩ nó là kiểu châm biếm, Trish. Thành thực mà nói, nó khá hài hước. Nghe này, em biết chị không bao giờ có thể nói ra những lời như vậy. Ý em là, chị là kiểu người hay phê bình, Trish, nhưng kể cả thế. Làm sao mà em biết được là Jonathan nghiêm túc? Em nghĩ, Có lẽ mấy thứ này lành mạnh. Hài hước rất lành mạnh. Có lẽ đây là một cách lành mạnh để Jonathan giải toả những cơn giận, những thương tổn nội tâm. Những ảo ảnh lành mạnh, chị biết chứ? Em không biết phải làm gì, Trish. Em hỏi bác sĩ tâm lý của em. Ông ấy sẽ không xen vào! Em đã quyết định không can thiệp. Nghe này, đừng giận em, Trish, ở đây em chỉ là kẻ ngoài cuộc bị sang chấn tâm lý thôi mà—“

“Em có biết chuyện gì mới là quái đản không? Em cứ kêu ‘Trish’ liên mồm. Em làm thế khi em đang cố lảng tránh chuyện gì đó. Em nên thả lỏng ra và cứ nói bất kì điều gì mà em muốn thay vì cứ ‘Trish, Trish’ suốt như thế.”

“Nghe này, em sẽ qua chỗ chị và chúng ta sẽ cùng đọc cái blog ấy nhé. Hoặc là không. Nếu chị muốn như thế. Chị muốn sao cũng được.”

Tôi sẽ không đọc cái blog. Có quá nhiều thứ được viết ra trên đời này và ai mà lại đi muốn đọc cái blog ấy chứ? Không phải tôi.

Tất cả những chuyện này xảy ra không lâu sau khi tôi xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay của mình, và tôi kiếm được chút tiền, thậm chí cả một chút địa vị, khi mà cuốn tiểu thuyết phần nào đã thành công; chí ít thì tôi nhận được một khoản tạm ứng và cả tiền bản quyền in nguyên bản ở nước ngoài—đúng là một giấc mơ!—nhưng tôi không đạt được nhiềuđịa vị và tôi cũng chẳng kiếm được nhiều tiền, chỉ một chút thôi. (Cuốn tiểu thuyết viết về một chuyện tình, giữa một con chim và một con cá voi.) Tại sao tôi lại vốn đã ít tiền nhỉ? Phần vì tiền cứ cất cánh bay mất, như người ta vẫn nói, hoặc là tôi đoán tới lúc thì họ nói thế, chuyện bay mất, nhưng cả tiền nữa—đúng là rất sẵn sàng cất cánh. Song le, một trong những lý do chính khiến tôi không có nhiều tiền là bởi tôi vẫn đang phải chi trả học phí cho chồng tôi ở trường kinh doanh. Ít nhất, tôi nghĩ mình đang làm thế, nhưng cuối cùng hoá ra anh ta lại chẳng hề ghi danh đi học—tôi tới đó tìm anh ra, tất nhiên—và anh ta vẫn tự thụt khoản “học phí” ấy ra cho bản thân mình. Anh ta có rất nhiều điểm tốt, chồng tôi. Mái tóc anh ta khi chưa gội đúng là tuyệt phẩm. Anh ta không bao giờ hỏi tôi đã làm gì vào bất kì ngày cụ thể nào. Chúng tôi đã phải lòng nhau đến điên dại trong ba tuần; chuyện ấy vui thật. Anh ta thường gọi tôi là “con gà nhỏ.” Tôi vẫn thấy nhớ anh ta.

Nhưng quay trở lại chủ đề. Tôi có một chút tiền nhưng không phải quá nhiều. Song sắt nhà tù của chuyện không-có-tiền mọc lên quanh tôi trong những giấc mơ, như loài ngô ma quái hoang dại. Người đại diện của tôi gọi—thật tốt khi có bạn bè gọi! . . . Hoặc, không, không phải bạn . . . nhưng kiểu như một người bạn—để xem liệu tôi có hứng thú gặp mặt với vài “người bên phim ảnh.” Tôi bắt đầu khóc, và rồi chúng tôi vượt qua chuyện ấy. Buổi gặp gỡ chỉ là để nói về vài ý tưởng, không có ông lớn nào cả, nhưng cũng có thể có. Họ thích kịch bản chuyển thể từ tiểu thuyết của tôi—tôi chưa từng viết kịch bản chuyển thể, chuyện này có vẻ gây bối rối—nhưng lại nghĩ rằng sẽ quá đắt đỏ khi vừa quay phim dưới nước lại vừa quay phim trên trời. Họ muốn một chuyện tình rẻ tiền hơn. Nếu đó là hai con vật trên cạn thì sao? Dù sao, đã chốt có buổi gặp mặt. Người đại diện của tôi tỏ ra cứ như là tôi có thể thấy chuyện này dưới tầm mình, giống như chỉ có những tiểu thuyết khác là hệ trọng, và mặc dù kể cả tôi biết cậu ta không thực sự nghĩ vậy—không thực sự nghĩ rằng chuyện viết lách của tôi quá hệ trọng tới mức không thể điều chỉnh để làm phim—tôi nghĩ cậu ta thật tốt khi giả vờ cứ như là đó có thể là vấn đề.

“Tuyệt, tuyệt lắm,” tôi nói, giọng kết thúc câu chuyện. “Tôi, anh biết đấy, vượt qua chuyện ấy rồi, hoàn toàn đấy.”

“Hoàn toàn?”

Tôi ho, như thể để định vị vấn đề trong cổ họng mình.

“Vậy chị ổn rồi à?”

“Rất hào hứng. Tôi sẽ có mặt.”

“Cứ như là bất kể chuyện gì mới vừa xảy ra với chị— thì ngay ở đó vẫn có một ý tưởng.”

Và tôi bị ám ảnh rằng biết đâu cuộc gặp sẽ cứu vớt được tôi kiểu nào đó, hoặc chí ít tôi không nên hoàn toàn mặc kệ chẳng thèm chuẩn bị chút gì, bởi biết đâu nó lại cứu vãn được tôi chút đỉnh.Đó có thể là một chuyện rất tốt. Tôi có thể thấy mình trưng ra nỗ lực tột bậc và rồi cảm thấy hài lòng vì đã làm vậy, vì đã nỗ lực. Chí ít thì tôi có thể—cho tôi, và cả con cháu tôi nữa!—mở một file Word. Hoặc là, làm thế không ăn thua, ngoáy vài ghi chú lên một tờ giấy nhớ. Để tôi nói luôn nhé, vì tôi không tin vào sự bồn chồn—hay chí ít là tôi thấy dơ bẩn khi tôi cố gò mình vào nó, có lẽ chủ yếu là bởi tôi không giỏi làm vậy—nên tôi không hề chuẩn bị chút nào cho buổi gặp cả.

Cậu bạn David của tôi ghé quá—cậu ta cần mượn tiền, cậu ta còn kém may mắn hơn tôi nhiều, cũng là mấy vấn đề tốn kém về răng miệng, lại còn nghiện châm cứu—tôi kể cho cậu ta về cú bỏ đi và về cả cái blog.

David đã biết về cái blog từ đời nào. Cậu ta cũng phát hiện ra nó qua lịch sử trình duyệt trên laptop của Jonathan. “Tay này có một trí tưởng tượng khá đỉnh đấy,” David noi. “Tớ đã không đoán được đâu. Tớ đồ rằng chúng ta nên tôn trọng điều đó.”

“Cậu không hề có ý định kể cho tớ à?”

“Có nhớ suốt hai tháng cậu không thèm nói chuyện với tớ khi tớ bảo cậu quá dại dột khi vội vàng kết hôn không?”

Mới đây tôi nghe ai đó dùng từ “chết giấc.” Từ này làm tôi nghĩ lại những năm còn ở Kentucky thưở nhỏ—tôi không biết tại sao, đó là suy nghĩ vậy thôi. Giờ tôi là một người phụ nữ thành thị đúng thị hiếu, thế nên cuộc sống của tôi có thể có những thảm hoạ ở quy mô thích hợp, theo cách của những chuyện hài-hước-thanh-lịch, thay vì theo kiểu những chuyện mất-một-chi-vì-lưỡi-dao-máy-kéo; đó là một suy nghĩ khác Nếu không có máu trên sàn nhà, tức là chẳng có bi kịch nào cả. Đó là ý nghĩa của “thành thị.” Có thể lắm. Chết giấc. Tôi đã từng một lần đọc qua một cụm từ về một cuốn sách “nằm đó như một con linh dương đầu bò chết giấc ngay giữa cuộc đời tôi.” Đó là cuộc đời tôi nằm ở ngay giữa cuộc đời tôi, như một con linh dương đầu bò chết giấc.

“Bọn tớ vẫn ngủ cùng nhau,” tôi nói. “Ghét ai rồi thì còn ngủ cùng làm gì.”

“Thú vị đấy,” David nói. “Chuyện bịa có thể xác minh được. Có thể không hề liên quan, không để ý lắm.”

David là một cây viết kịch bản đầy tâm huyết và là người bạn đáng tin cậy nhất của tôi. Tôi không kể cho cậu ấy về buổi gặp mặt với giới điện ảnh tới đây của tôi. Tâm trạng phản bội đã lan toả khắp nơi.

“Đàn ông thích tớ,” tôi nói, tay đặt trên bụng, giờ đó là nhà của một sinh linh chưa rõ giới tính. “Họ thích thật đấy. Mới hôm qua thôi, một anh chặn tớ lại trên vỉa hè để hỏi xem tớ có phải người Ý không.”

“Có ai nói là không thích cậu đâu? Cậu chỉ đang bị tổn thương thôi mà.”

“Có lẽ tớ không bị tổn thương đâu.”

“Tớ cá tiền là có. Đó là siêu nghiệm của Kant, điều mà cậu đang trải nghiệm. Cuộc sống của cậu ở đó, và rồi cậu có cái nhìn thoáng qua về sự bao la của cái chưa biết ở khắp quanh hòn đảo nhỏ nhoi bé mọn của cái đã biết.”

 Sự im lặng gặm nhấm bầu không khí trong phòng. Siêu nghiệm. Tôi nghĩ về nó như một hương vị. Biết đâu lại liên quan tới quả chanh ta(1). Tôi chẳng biết siêu nghiệm của Kant là gì. Là người chủ nhà niềm nở mới là chuyện quan trọng. Và làm vợ nữa, cũng là vấn đề tương đương. Tôi vào bếp và mang ra một ít bánh quy, mù tạt và mứt; đó là những gì tôi có. Tôi tìm thấy vài cái đĩa trang trí hoạ tiết làm cho tổng thể nhìn đẹp hơn. Bỗng nhiên tôi thấy lo biết đâu David lại bỏ đi thì sao, rằng tôi sẽ chẳng còn người bạn nào trên cõi đời này.

“Cậu có biết thư hâm mộ của tớ từ đâu mà ra không?” tôi nói, như thể rút ra một cỗ bài để làm ảo thuật. “Tớ nhận được thư hâm mộ. Đáng kể đấy chứ, phải không? Có lẽ vẫn còn một khoảng cách nhất định để tớ đạt tới tầm trở nên đáng được yêu mến. Tớ nhận được thư hâm mộ từ toàn đàn ông. Toàn là đàn ông ở tù.”

Tôi đặt đĩa bánh quy gây bối rối xuống mời bạn.

“Cậu thực sự chưa hề ngó qua cái blog à?” David cứ để mặc mấy cái bánh quy ở đó. “Mặt khác, tớ muốn chúc mừng cậu, nhưng như thế có thể không lành mạnh lắm đâu, không xem chút nào ấy.”

Tôi xịt mù tạt lên một cái bánh quy, vờ như không nghe thấy gì.

“Tớ cũng thường nhận được thư hâm mộ của tù nhân,” David nói. “Hồi tớ chấp bút cho tiểu mục của tờ Hustler.”

“Cậu không thực sự ganh đua với tớ trong chuyện này đấy chứ hả?”

“Tớ chỉ chia sẻ thôi. Thân tình mà, Trish.”

“Một trong những bức thư—nó, đại khái, dài bảy trang—nói về tình yêu. Cứ như là một bản điều tra triết học dài dằng dặc về bản chất của tình yêu được viết bởi một thanh niên mười lăm tuổi rất đỗi thông minh vậy. Không phải về tình dục, mà là tình yêu. Cậu ta nói như thế, khoảng, bảy lần. Có lẽ điều đó hàm ý về tình dục. Dù sao đi nữa. Về tình yêu.”

“Đừng có làm phép phân biệt tình dục-tình yêu trước mặt người khác như thế. Không thành đâu.”

Cuộc sống, tôi đang quyết định, là một chuỗi những va vấp vào siêu nghiệm của Kant. Không phải là tôi biết một siêu nghiệm từ người khác, như tôi đã nói rồi, nhưng tôi định sẽ hỏi David khi nào tôi cảm thấy bớt đau lòng. “Chà, cậu nhóc này nói rằng cậu ta muốn xác thực với tớ về vài ấn tượng về tình yêu mà cậu ta có được từ cuốn sách của tớ. Cậu ta muốn biết liệu tớ có trung thực khi viết về tình yêu không. Cậu ta nói rồi sẽ tới ngày cậu ta được ra tù. Cậu ta nói chuyện tớ viết trả lời cậu ta thực sự quan trọng. Cậu ta nói tớ muốn viết cho cậu ta lúc nào cũng được. ‘Chị cần bao lâu cũng được,’ cậu ta nói vậy. ‘Chị hẳn phải rất bận, một năm cũng được, không sao cả.’ “

“Nhã nhặn quá nhỉ, cậu ta gia hạn cho cậu ở ngay trong trường đại học của cậu ta.”

“Tớ thấy như thế cũng ngọt ngào. Mà tớ chẳng hồi âm.”

“Tớ đã bảo với cậu là mấy chuyện dẫn dụbây giờ đã hoàn toàn quá mức lỗi thời chưa nhỉ?”

“Giời ạ.”

“Ờ. Chà, cậu nhớ Jonathan không?”

“Tớ muốn kể cho cậu về một lá thư nữa. Tớ không biết tại sao mà anh chàng này lại viết cho tớ đặc biệt tỉ mỉ. Anh ta không nói. Anh ta rất lịch sự. Anh ta trình bày đơn giản là anh ta có ý tưởng cho một bộ phim, nó liên quan tới sự cố Tunguska năm 1908, và anh ta muốn biết liệu có hợp lý hay chăng nếu giả thuyết rằng lời giải cho vụ nổ trong sự cố Tunguska có thể là phản vật chất—“

“Tớ tự hỏi liệu nhà tù dành cho tớ sẽ bình yên. Hay đầy tri thức—“

“Tớ không hề biết sự cố Tunguska là gì. Tớ đã phải tìm hiểu. Hoá ra địa danh ấy là ở Siberia nơi mà hàng ngàn mẫu Anh cây cối bỗng nhiên đổ rạp hết cả. Nhưng đó là vùng hẻo lánh, thế nên chẳng có nhà khoa học nào buồn xem xét trong hàng năm trời. Có những báo cáo về những tiếng ồn ào khôn thấu, những ngọn gió tận thế, những luồng sáng xanh kì lạ. Tai nghe mắt thấy hẳn phải như ngày tàn của thế giới. Họ nghĩ có lẽ đó là một ngôi sao băng. Vài người nhìn thấy một cột sáng xanh, sáng gần như mặt trời vậy, di chuyển từ phía bắc sang phía tây. Vài người nói nó di chuyển từ phía đông nam sang phía tây bắc. Vài người nói luồng sáng không hề di chuyển, chỉ lơ lửng. Các cửa sổ ở cách đó hàng trăm dặm đều bị hỏng cả.”

David đang đọc to blog của Jonathan cho tôi nghe khi tôi vào và có được bản in từ tài khoản khách xem mà tôi thấy trên cái thứ kinh tởm gọi là trang Web ấy.

“Thấy không, đó còn không phải là cậu,” cậu ta nói.

“Suỵt,” tôi nói. “Nghe đi.” Tôi đọc to: “ ‘Vết nứt trên bầu trời cứ lớn dần, và cả phương bắc chìm trong biển lửa. Vào thời khắc ấy tôi cảm thấy nóng đến mức không thể chịu đựng nổi, như thể áo tôi đang bốc cháy, tôi muốn xé toang cái áo và ném nó xuống, nhưng khi bầu trời khép lại, một tiếng bịch rất mạnh vang lên, và tôi bị văng đi đến vài yard—‘ “

“Chúa ơi, tới muốn có mặt ở đó quá. Đó thực sự là siêu nghiệm—“

“Người ta nói như thế về những đêm bầu trời khắp châu Á và châu Âu đủ sáng để đọc được sách.”

“Cậu có trả lời lá thư không?”

“Tớ làm rồi,” tôi nói. “Mặc dù tớ là ai mà lại đi trả lời cơ chứ? Tớ bảo anh ta tớ không thể nghĩ ra lý do nào mà phản vật chất lại không phải là lời giải thích hợp lý. Tớ chúc anh ta may mắn với ý tưởng của mình. Tớ có thể đã kí kí hiệu ‘Yêu.’ “

Tôi cho David vay ba trăm đô, điều có vẻ là sự xác nhận của tôi cho việc lợi dụng cậu ta trong một vài chuyện.

Liệu sau đó tôi có tới dự buổi gặp với bên phim ảnh ấy không, chẳng hề chuẩn bị chút nào, sau khi ăn mặc để phô trương chuyện có bầu, rồi lại coi nhẹ chuyện hình thức, rồi lại thay đồ lần nữa để phô trương điều đó? Tôi không có ý tưởng nào ư? Tôi có bắt đầu nói về siêu nghiệm của Kant, và về sao băng, về tình yêu không? Một chuyện tình xuyên thế hệ giữa một người chăn cừu ở Siberia, một người phụ nữ tân thời biết đan lát, một sự kiện đậm tính biến đổi, và hàm ý rằng đời là một bí ẩn lớn lao nhưng có những mối liên kết bí mật, bạn biết đấy, gắn kết tất cả chúng ta lại với nhau? Tôi đã làm vậy. Tôi chủ đích không biết chút gì về tất cả những điều ấy. Sao băng ngày nào chả tiến vào khí quyển Trái Đất. Tôi đang phản bội nhiều biết mấy, tôi thấy mình mới thật thanh sạch làm sao.


 

(1) ND: nguyên văn ‘siêu nghiệm của Kant’ là ‘Kantian sublime’, tác giả chơi chữ nói ‘Key lime’ là qủa chanh ta.

Copyright © 2010 by Rivka Galchen.

ThKh chuyển ngữ không có sự đồng ý của tác giả.

———-

ThKh – 2019

ThKh là một bút danh khác của ChuKim, một người viết tự do, sống và yêu tại một ngôi làng mang tên thành phố. Nếu có thể, hãy ủng hộ và khích lệ bằng cách đọc và chia sẻ những gì anh viết trong khả năng của bạn. Xin cảm ơn.

– natchukim.cogaihu@gmail.com –

PS: Tất cả nội dung trong blog này đều được tuyên bố quyền sở hữu và quyền tác giả về nội dung, ngoại trừ những bài sưu tầm có đề rõ. Mọi trích dẫn, đăng lại, vui lòng ghi rõ nguồn. 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s