Nhà có nuôi con gì không?

Mình có người bạn tính rất nghệ sĩ, tên là Nga, mình thường gọi đó là nghệ sĩ Nga. Nghệ sĩ Nga đời sống đa dạng, tham gia nhiều bộ môn, hội hoạ, phim, ảnh, thậm chí cả bộ môn tập tạ cho cơ thể đỡ dặt dẹo mà một người èo uột như nghệ sĩ cũng dây dưa tí chút. Thế nên mình rất khoái nghệ sĩ Nga, thỉnh thoảng lại hẹn trà đá nghe nghệ sĩ bốc phét chuyện la cà trên giang hồ.

Dạo này nghệ sĩ Nga tham gia một lĩnh vực mới, lĩnh vực bảo vệ động vật hoang dã. Đại khái là nghệ sĩ bắt đầu đi làm cho một tổ chức phi chính phủ, xong nghệ sĩ kể chuyện, mới làm mà nghệ sĩ đã cảm thấy khi thì thất kinh hồn vía, khi thì buồn bã chán nản. Thử hỏi có vui vẻ nổi không khi nghe chuyện buôn lậu ngà voi, sừng tê giác của người Việt Nam từ châu Phi về, cả thế giới nhìn vào và chửi rủa khinh bỉ? Có vui vẻ nổi không khi đọc danh sách dài thườn thượt những loài động vật trong sách đỏ đã tuyệt chủng của xứ sở này trong hai thập kỉ qua? Có vui vẻ nổi không khi biết chuyện các trang trại nuôi chó nhân giống, nuôi gấu lấy mật, chả có cái nào đáp ứng được tiêu chuẩn tối thiểu để đảm bảo các điều kiện chăm sóc sức khoẻ cho đám động vật có giống tốt đang đem lại nguồn thu cho con người.

Mình nghe đến đâu há hốc mồm ra bình phẩm à ồ với nghệ sĩ Nga đến đấy. Bên cạnh thực tế đáng buồn thì có những chuyện cũng khá thú vị. Nghệ sĩ kể, lúc đến phỏng vấn, có một câu là nhà mày có nuôi chó mèo hay con gì không? Nghệ sĩ trả lời có, tao nuôi mèo, mở ngoặc là nghệ sĩ Nga này là dạng thiếu nữ yêu mèo, bao giờ rảnh mình sẽ kể chuyện thiếu nữ yêu chó và thiếu nữ yêu mèo sau. Bên tuyển dụng nghe nghệ sĩ nói thế, nở nụ cười hỉ hả, tốt lắm, tốt lắm.

Phải rồi, vào làm cho tổ chức bảo vệ động vật thì phải yêu động vật chứ, câu hỏi này tuy không mang tính then chốt nhưng ngó vậy chứ nó rất tinh tế, mình chẳng biết nhà tuyển dụng nghệ sĩ Nga có phải người tinh tế không, nhưng hỏi câu này mà gặp phải mình, trả lời thẳng toẹt là không, em chả nuôi con gì, vì em không chăm được, để vật nuôi xác xơ không tình cảm của chủ, tội lắm, lúc ấy không biết mình có được nhận vào làm không.

Hồi nhỏ, nhà mình nuôi đủ thứ động vật. Năm mình học lớp sáu, bố mình đi công tác ở đâu, mang về một con chim khướu. Con khướu này thấy bố mình nghe người ta bảo nó hót hay lắm nên bố mình mua về cho nhà cửa rộn rã tiếng chim muông. Nhà mình thời gian ấy cũng nuôi mèo, phàm đã là mèo, nhìn thấy chim chóc là chúng nó đã ngứa mắt rồi, đằng này mèo nhà mình lại là giống mèo ta với bản tính An Nam đặc trưng, thế là nó suốt ngày rình rình tấn công con khướu. Bố mình thấy vậy treo cái lồng lên rõ cao giữa sân nhà, làm cái móc lủng lả lủng lẳng. Con khướu thì đúng là giống chim ngu, ngoài cái mã đẹp đẽ với bộ lông đen bóng mượt ra, nó chả được cái mẹ gì ngoài sự lắm mồm. Nó hót rất hăng, nghe rất vui tai, mình còn nhớ những buổi trưa ngày nghỉ, nằm dài trên ghế đọc truyện, nghe tiếng chim hót cao vút, cứ thế thiu thiu ngủ gật lúc nào không hay.

Mình ngủ chứ con mèo không ngủ. Một ngày đẹp trời, nó không nói không rằng, lạnh lùng co người lấy đà từ tường rào, đoạn tung một cú phi thân thiện nghệ trước ánh mắt sững sờ của mình và thằng Tít. Bộp, nó bám được vào cái lồng chim, bám một cách vững chãi, rồi nó thò chân trước vào tung cú vả nhanh như điện. Con khướu trong cơn hoảng loạn đã may mắn nhảy tránh được. Mình đứng dưới hét ầm lên, cầm chổi nhảy lên khua con mèo, loài mèo nói thật là nó chả coi hành động của mình ra gì, bị quờ trúng thì nó thả mình rơi cái bịch rồi thản nhiên bỏ đi, không quên ném lại cái nhìn sắt màu tràn ngập tự tin.

Sau pha đấy, mình còn cùng bố tắm cho con khướu thêm vài lần. Một ngày, nó bay đi mất. Chẳng rõ là do bố mình bất cẩn, hay do cố tình thả cho nó bay đi. Chuyện ấy mình không nhớ, sau này cũng không bao giờ hỏi lại. Mình cứ nghĩ mãi, nuôi chim như thế, nghe tiếng nó hót thấy hay, nhìn nó chuyền cành trong lồng thì nhộn, nhưng biết đâu được như thế là buồn hay vui. Cánh chim lớn phải sải cánh tung bay ở bầu trời lớn, đến khi biết tỏ ra văn vẻ, thi thoảng mình vẫn nói như thế với mấy thằng đệ.

Nhà mình còn nuôi cả cá, có cái bể cá để trong phòng khách đã hai chục năm, hết lứa cá này đến lứa cá khác hàng ngày bơi lội tung tăng trước mắt mình. Hồi nhỏ mình với thằng Tít có cái thú đứng xem cá ị, nhìn rất buồn cười, con cá vàng bơi chậm lại, chậm lại, khuôn mặt vốn thường vô cảm nay trở nên đờ đẫn trì độn vô cùng, rồi dải cứt chậm rãi trồi ra khỏi cửa mình. Xem đến đây bao giờ hai anh em mình cũng đứng cười nắc nẻ, mẹ mình bảo hai thằng hâm hết cái để xem rồi à.

Nuôi cá vàng chán, bố mình chuyển sang nuôi cá rồng, đây là giống cá khá đắt tiền, nuôi cũng tốn hơn nuôi cá khác. Các loài cá nhỏ chỉ ăn giun mồi, cá rồng ăn cá mồi bán ngoài chợ. Mình thường được giao nhiệm vụ đi mua cá mồi cho con cá rồng có cái mặt thẳng tưng, mồm hếch ngược lên nom rất hung bạo. Có vài lần mình quên, mẹ mình cũng quên không nhắc, con cá rồng đói quá, nó đuổi cắn đám cá vàng. Tội nghiệp bọn cá vàng bị cắn tả tơi, rồi đến một hôm, chẳng hiểu vì già yếu hay chấn thương, lần lượt từng con nổi lềnh phềnh trên mặt nước. Sau đó, mình gọi con cá rồng là chú cá cô đơn, con cá dọn bể có đấy nhưng chẳng giao tiếp gì, coi như vô dụng.

Chú cá cô đơn ở với nhà mình khá lâu, dễ phải đến vài năm, từ lúc nhỏ bé tí chỉ dài bằng bàn tay, cho đến khi nó chết thì nó đã dài khoảng hơn ba chục phân. Lúc nó chết, mình đang độ tuổi thích ăn cá, mẹ mình bèn trổ tài chế biến rồi rán lên cho mình ăn. Không biết việc rán ăn con cá cảnh và việc làm thịt con chó giữ nhà vốn xảy ra khá phổ biến ở các làng quê Bắc Bộ có bị coi là giống nhau không, nhưng ngày ấy mình đã ăn thịt chú cá cô đơn trong tâm trạng chia nửa buồn vui. Niềm vui háo hức của đứa trẻ khi được làm một việc chưa từng bao giờ có, ăn thịt cá rồng, nỗi buồn nhè nhẹ của những kí ức đã thành hình về con vật vẫn thường qua lại chạm mặt nhau, giờ nằm đó, im lìm và thảm thương trên mâm cơm nhà chủ.

Các cụ xưa có lối nói ví von, cái kiếp chim lồng cá chậu, thật chẳng sai chút nào. Làm con cá cảnh được nuôi trong bể lớn còn đỡ, làm con chim nhảy tưng từng trong lồng, đến khi ra ngoài chưa chắc đã đủ sức tung mình bay đi, thật hiếm có nỗi đau khổ nào sánh bằng.

Bạn bè mình nuôi chó cũng nhiều, dạo gần đây nổ ra tranh cãi về chuyện rõ mõm với đeo xích cho chó khi đi ra đường. Chuyện thực hiện luật của chính quyền, chuyện luật còn nhiều vấn đề, chuyện người dân ý kiến ra sao, mình nghe bạn bè mình cũng chia hai phe tranh cãi loạn xạ.

Mình có ông anh, kể chuyện bảo ngày xưa anh nuôi một con husky to đẹp lắm, hai thằng con anh dắt nó đi dạo là không nổi luôn, có lần bị nó chạy kéo ngã dúi dụi. Anh kể, anh nuôi đang yên đang lành, tự nhiên một hôm con chó nhìn thấy con gà của thằng hàng xóm đi lơ vơ ngang qua, thế là chỉ trong một khoảnh khắc, bản năng săn mồi của nó trỗi dậy trong máu, nó lao đến đợp cho một phát, con gà toi luôn, rồi nó vứt xác con gà ở đấy, bỏ về phía anh đang đứng nghệt ra. Lần ấy anh phải xin lỗi gãy lưỡi, rồi đền tiền nữa. Thế mà chưa hết, lại một lần sau, lại một con gà chọi, lại là của thằng hàng xóm ấy, và con husky nhà anh lại bùng nổ khả năng đồ sát. Thằng hàng xóm nhà anh điên lắm, mày phải hiểu là cái bọn nuôi gà chọi, chúng nó yêu gà còn hơn yêu vợ. Chúng nó chăm con gà kì công lắm, vuốt rượu, chăm lông, cho ăn cho uống, thậm chí dùng cả miệng chúng nó để hút đờm ở cổ cho con gà. Thằng hàng xóm nhà anh điên lên, nó dân anh chị mà, nó đòi về nhà vác dao ra chém con chó của anh. Anh lại phải ra nói chuyện, lại xin lỗi gãy lưỡi, lại đền tiền. Cũng may mà hai con gà bị cắn chết là loại lính quèn, không phải con chiến tướng của nó, không chắc nó vác dao ra chém cả anh luôn rồi. Khi xong việc vợ nó bảo, may mà hôm nay chồng em chưa ăn sáng đấy, anh ý mà ăn sáng làm vài chén rượu thì khéo gay go rồi. Sau đấy anh hãi quá, không phải hãi chuyện chó nhà mình cắn gà, mà anh sợ nhỡ một ngày nào đấy, không phải con gà, mà là đứa trẻ con thì sao, đối với bọn chó này, mình biết thế nào được, nhỡ đâu với nó, một khoảnh khắc bất chợt, con gà và đứa trẻ con chả khác gì nhau, thì lúc đấy khốn nạn luôn. Mình tặc lưỡi, vâng nhỡ mà trẻ con nó vừa chơi với gà chọi của bố nó, hoặc vừa ăn thịt gà người đầy mùi anh ạ, thính giác của loài chó thì đi vào ca dao tục ngữ rồi anh em không phải bàn. Ông anh kể tiếp, thế là anh đem cho luôn, không nuôi nữa, thấy kể là ở quê từ đấy đến giờ nó cắn thêm mười mấy con gà rồi, khoản này thì chó Tây mà chả khác gì chó ta, sợ thật.

Kể ra chuyện như thế không phải vì muốn cổ vũ cứ chó ra đường là phải rõ mõm gông xích, mấy ông bà yêu chó đừng vội nhồng lên. Mình ý nói con chó không phải con người, bản năng và não bộ của loài vật, chúng ta không kiểm soát được, và cũng không lường trước hết được. Làm gì thì làm, như anh bạn mình, nghĩ về bọn trẻ con, rồi hãy đưa ra quyết định.

Đến giờ nhà mình không còn nuôi mèo, cũng không nuôi chim, chỉ còn lại bể cá, thỉnh thoảng đứng tần ngần trước khi ra khỏi nhà mỗi sáng, bớt vài giây cho cá ăn, nhìn chúng nó lao vào đớp thứ thức ăn công nghiệp nhân tạo, thấy mấy con cá này đúng là muôn đời sống trong bể, không khác được.

Quay lại chuyện nghệ sĩ Nga, giờ mà ai đấy hỏi mình nhà có nuôi con vật gì không, mình sẽ bắt chước cụ kiến trúc sư Phillip Johnson, mình sẽ bảo có chứ, nhà em có nuôi một con.. phò.

Con phò ấy chính là em đây.

Ghét

Có ai ghét em không?

Em có ghét ai không?

Có chứ, phải không nào?

Nếu không có ai ghét em, và em không ghét ai, thì em thực sự là một người nhạt nhẽo và không đáng tin. Em chưa từng đứng lên tranh đấu cho một điều gì, chưa từng quyết định phải chống lại một điều gì. Một điều gì hay rất nhiều những điều gì trong cuộc sống. Không, em mờ nhạt và vô năng. Em thực sự là một người nhạt nhẽo và không đáng tin.

Nhưng không, anh tin rằng em không phải một người như thế. Anh tin lắm chứ. Vì ngày xưa, anh đã từng coi thường tất cả mọi thứ, ghét tất cả mọi người. Và người ta cũng rất ghét anh. Ngày hôm nay, em đang đọc những dòng anh viết, với một niềm hi vọng mơ hồ rằng anh sẽ không làm em phải thất vọng. Anh tin rằng em biết ghét, biết yêu.

Có thể em sẽ ghét bọn bạn của người yêu em, cái đám hay rủ rê, hay gạ gẫm, hay làm người yêu em cắt bớt phần thời gian dành cho em, và đáng ghét nhất là đám bạn ấy thường đưa ra những lời khích bác, mỉa mai, gây tác động tới người yêu em, làm ảnh hưởng tới tình cảm, tới hạnh phúc của em. Em có thể nâng cấp người yêu lên thành vợ, thành chồng, nhưng sự ghét bọn bạn kia sẽ không thay đổi. Cho đến một ngày em chợt nhận ra, bản chất vấn đề không nằm ở việc người ta nói gì, mà nằm ở chỗ em chọn yêu ai, và sự cảm thông bọn em có thể dành cho nhau lớn nhỏ đến nhường nào.

Có thể em sẽ ghét đồng nghiệp của em, những người ngoài mặt thì luôn nói cười giả lả với em, nhưng chỉ cần cơ hội đến, họ sẽ gây cho em đủ thứ khó khăn trong công việc. Nhiều lúc em chỉ muốn đập bàn rầm rầm như sếp em mỗi khi nổi trận lôi đình, và em cũng có khi bùng nổ thật, em bỏ đi, em bỏ đi, em bỏ đi. Nhưng rồi em vẫn quay lại, vì người ta đã xuống nước nói khó với em, mà tính em thì hay động lòng. Thôi, cơn giận rồi cũng nguôi ngoai, phải không..?

Có thể em sẽ ghét công việc của em. Mỗi ngày, em mở máy tính, lờ đờ tìm vào thư mục công việc, và cảm giác đau khổ bỗng trào lên trong em khi em kích đúp vào file, cảm giác ấy xoáy sâu vào trái tim em từng giây em chờ đợi phần mềm khởi động. Rồi thốt nhiên, em hụt hẫng, em trống rỗng, em lại tiếp tục phô diễn những kĩ năng của mình, trên một hành trình uể oải. Em nghĩ, và em bối rối khi thấy ranh giới giữa mệt mỏi và chán nản thật mong manh. Nếu em mệt, chỉ cần nghỉ ngơi là em sẽ lại tràn trề năng lượng, vậy tại sao em vẫn khổ đau? Nếu em chán, vậy tại sao em vẫn cần mẫn bước từng bước trên con đường nâng cấp và hoàn thiện bản thân. Em hỏi anh, anh chỉ nói với em, dù em mệt hay em chán, hãy là một người chuyên nghiệp, chuyên nghiệp và tử tế, còn sau đó, lựa chọn là của em.

Có thể em sẽ ghét cái đám người hôm nay đang sôi sục hoạt động vì một xã hội tốt đẹp hơn. Em phẩy tay, một đám trẻ trâu em chỉ nhìn bằng nửa con mắt. Dào ôi, làm được cái gì, không bình tĩnh gì cả, không hiểu biết gì cả, phải từ từ, phải chờ xem thế nào đã, phải để yên cho người ta làm việc chứ. Cho đến khi em đọc được một vài người nổi nổi trên mạng viết về những chuyện này, với ý chính giống hệt như tư tưởng của em, đấy, thấy chưa? Em không làm gì, thì cũng đừng ai làm gì, em ngứa mắt lắm. Em ghét nhất là mấy đứa bạn em quen, chúng nó ngày xưa cũng như em thôi, bây giờ thì suốt ngày để ý chuyện xã hội, rồi toàn nói chuyện chính trị, em ghét lắm, chẳng có gì vui cả. Em không biết, thì cũng đừng ai biết, em chỉ muốn yên ổn thôi.

Có thể em sẽ ghét anh, vì nãy giờ anh toàn nói mỉa em. Anh thì cũng có hơn gì ai mà bày đặt xách mé người này người kia. Cứ bao giờ làm ăn như em đi, cứ bao giờ ở trong hoàn cảnh như em đi, cứ bao giờ có bố mẹ như bố mẹ em đi, cứ bao giờ lập gia đình đi, cứ bao giờ có con đi, thì lúc ấy anh mới hiểu. Chứ anh toàn nói trong khi anh chẳng có gì để phải lo toan, trăn trở. Anh thì biết cái gì? Vậy mà anh cũng lên giọng xỉa xói em. Em ghét nhất hạng người như vậy.

Và có thể em còn ghét hàng tỉ thứ trên cõi đời này. Em ghét bọn hiếp dâm trẻ con, em ghét bọn hành hạ súc vật, em ghét bọn đi đường ý thức không bằng con kiến, em ghét bọn làm thực phẩm bẩn.. Em ghét bọn nó, ghét tất cả bọn nó. Khi anh hỏi em vì đâu mà lại có lắm nỗi tai ương như thế, em có ghét điều ấy không? Em ghét anh luôn.

Và cũng có thể, em ghét chính em. Tại vì sao mà cuộc sống của em lại như thế này nhỉ? Em yêu đời lắm mà, em yêu gia đình và bè bạn mà, em vẫn đi lễ chùa, em vẫn ăn chay, em vẫn cố gắng làm ăn có tâm mà.

Thử hỏi, thế có đáng ghét không cơ chứ..?

 

 

Hôm nay, em có buồn không..?

‘sáng nay nói chuyện với mẹ, về mấy thứ đang diễn ra xung quanh mình. không dám nói thẳng với mẹ là mẹ ơi con rất buồn, vì con có đủ tri-thức để nhìn nhận rằng cuộc sống này có quá nhiều điều bất ổn nhưng lại không thể làm gì (hay đúng hơn là không biết phải làm gì) để thay đổi nó. có lẽ qua cách nói và nội dung những chuyện mình kể thì mẹ cũng nhận ra, mẹ hỏi theo lời con nói thì ở việt nam tệ quá. tại sao con không kiếm đường đi ra nước ngoài sống? phần lớn các bạn bè, người thân của con đã (và sắp) lần lượt đi đông đi tây, định cư ở xứ người, con ở đây cũng thấy hơi buồn vì ít bạn. ai gặp con cũng hỏi tại sao không đi du học, qua đó kiếm gì làm rồi ở lại luôn. mọi người đều xem định cư nước ngoài là giải pháp, là điều tốt nhất một người có thể làm để đảm bảo cho cuộc sống sau này, của bản thân và của “đời con đời cháu”. mình không nói hết với mẹ, nhưng sự thực mình không có ý định (đúng hơn là không muốn) có tiếp “đời con đời cháu”. vì nhiều lý do, nhưng chủ yếu là do mình nghĩ rằng đời đúng là bể khổ, không khổ kiểu này thì cũng khổ kiểu khác, nếu ban ngày không phải lo toan tìm cách để tồn tại thì ban đêm cũng trăn trở suy nghĩ tồn tại để làm gì.

cuộc sống này cũng không do mình chọn lựa, từ những năm cấp 3 mình đã cảm thấy thật không công bằng khi để một đứa trẻ ra đời, vì biết đâu nó cũng như mình, nếu được lựa chọn thì sẽ chọn không ra đời còn hơn. những năm gần đây mình đã xác định cuộc sống này gần như là vì cha mẹ, những lựa chọn quan trọng trong đời mình đều là để gia đình yên ổn (công việc, học hành đều theo ý cha mẹ, trừ chuyện lập gia đình thì mình không làm được). vả lại, cũng không thể an tâm và bằng lòng sống vui ở nơi khác khi cha mẹ thì ở lại nơi này. mình thường hay nghĩ rằng sau này cha mẹ mất đi thì mình cũng không biết sống tiếp làm gì. dự định tương lai chỉ dừng lại ở đó thôi. nên hầu như mình chưa bao giờ thử tưởng tượng cuộc sống ở tương lai xa kiểu như sau này 50 60 tuổi mình sẽ ra sao. thật sự thì mình cũng không muốn chết nhưng mình không dám mạnh miệng tuyên bố mình tha thiết với cuộc đời. mỗi ngày mình đều đấu tranh tư tưởng, cố gắng đưa bản thân đến gần với những cái chân-thiện-mỹ để cảm thấy cuộc đời này dù vô nghĩa những vẫn đẹp biết bao. tuy vậy, vì mình không ở trên mây nên vẫn buồn. tóm lại là một vòng lẩn quẩn và mình cảm thấy lạc lối.

“everybody wants to change the world but noone wants to die”.

the truth is, everybody wants to change the world but most of them don’t even want to try.’

Em biết không, có người gửi cho anh đọc những dòng này, tất nhiên, đó là một người con gái. Anh hỏi, là em viết phải không. Vâng. Chỉ nhìn vào cách soạn thảo loại bỏ hoàn toàn chữ in hoa, anh đã biết, đó là thứ thẩm mỹ rất tuyệt vời của một tâm hồn đẹp.

Một tâm hồn đẹp, như những tâm hồn đẹp hiếm hoi khác, giữa lòng một xã hội như xã hội mà chúng ta đang sống.

Có bao giờ, nỗi buồn ấy thoáng qua tâm trí em? Có bao giờ, sự day dứt ấy làm em thẫn thờ lạc lối trong dòng suy nghĩ không hồi kết?

Hôm nay, anh không viết những chuyện buồn cười đọc cho vui, anh không kể chuyện kí ức cho em đồng cảm, anh cũng không lơ thơ mơ màng chẳng đầu chẳng cuối. Hôm nay anh buồn. Anh buồn vì nỗi buồn đang vấn vương trong tâm hồn của cô gái ấy, không phải nỗi buồn của em, hay hàng triệu người như em.

Em ơi, sao nỡ nào chẳng mảy may dành chút ưu tư cho những gì đang xảy ra ngay trước mắt em?

Đừng nghĩ anh đang trách móc em, không, anh vẫn luôn dành niềm tin cho em, hay hàng triệu người như em, niềm tin mà nhiều người khác không thể chấp nhận nổi, niềm tin mà hết lần này qua lần khác khiến anh cảm thấy tuyệt vọng. Nhưng sau rốt, anh vẫn tin, anh tin rằng rồi ở một khoảnh khắc trong đời, em sẽ giật mình ngoảnh mặt nhìn quanh, với đôi mắt sững sờ không chớp.

Anh từng tuyệt vọng. Anh tuyệt vọng vì những tia sáng le lói trong xã hội chỉ đến từ những tính cách đặc biệt. Những đứa con chống lại lại sự áp đặt của cha mẹ để tự lựa chọn con đường cho bản thân, những thanh niên thay vì tiền bạc danh vọng đã lựa chọn đóng góp tâm sức tuổi trẻ cho cuộc sống, những con người bứt khỏi vòng kiềm toả lựa chọn làm người công chính bất chấp thiệt thòi, hiểm nguy. Toàn là lựa chọn. Mà con người ta khi phải đưa ra quyết định dứt khoát để lựa chọn cuộc sống theo tiếng gọi thúc giục vọng lên từ sâu thẳm lương tâm, đều là dựa vào tính cách. Phải rồi em ạ, đó là những tính cách dữ dội và quyết liệt.

Và nếu như cuộc sống dạy cho chúng ta điều gì, thì đó là những tính cách đặc biệt ấy, thật quá ít ỏi so với những tầm hồn tầm thường không gợn sóng.

Chúng ta đã không được giáo dục để trở thành người dũng cảm.

Thật đau đớn khi phải thừa nhận như vậy. Anh và em, chúng ta có thể lớn lên mà thiếu đi hiểu biết về văn hoá nghệ thuật, thiếu đi hiểu biết về lịch sử địa lý, thiếu đi thế giới quan triết học. Tất cả những điều ấy, một ngày đẹp trời, em có thể khởi đầu cho niềm say sưa học tập tự thân để bù đắp dù ít hay nhiều. Nhưng chúng ta đã không được giáo dục để trở thành người dũng cảm, em ơi..

Khi cần đưa ra quyết định cho điều tử tế, cho sự đúng đắn, cho việc phải đương đầu với mất mát, con người sẽ lựa chọn dựa trên lý trí, dựa trên đạo đức, dựa trên hiểu biết được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, không cần tính cách, đừng dựa vào tính cách. Nếu điều tử tế chiến thắng, nếu việc phải sống cho niềm tự hào của mỗi cá nhân được tôn vinh, xã hội ấy sẽ chiến thắng.

Còn chúng ta?

Chúng ta đang ở đây, đang nghĩ về nhau, đang cố nói với nhau, này, hãy một lần sống với lòng dũng cảm, với tình yêu chân thật cho cuộc đời này, hãy một lần cất lên tiếng nói, để rồi mãi mãi là niềm tin bất diệt trong mắt nhau. Em có đang cố gắng nói với anh điều ấy không?

Có thể có, mà cũng có thể không. Anh chả bảo em rồi đấy thôi, ‘trời quang trời ảm, lòng dũng cảm hãy đặt trên vai’. Em chả từng xúc động khi nghe anh nói thế đấy thôi, phải vậy không?

Anh yêu những tâm hồn đẹp, anh yêu những tính cách đầy bão tố. Anh thấy ổn định cũng hay, anh thấy bình yên cũng tốt. Nhưng em ơi, trên cuộc đời đầy rẫy những điều tăm tối này, khi mà đọc báo hàng ngày trở thành việc gây ra căng thẳng, xót xa, khi mà truyền thông và mạng xã hội sẽ ru vào tai em những điều em muốn nghe, chứ không phải điều em cần nghe, vậy mà em vẫn tin rằng thực sự tồn tại khái niệm về ổn định và bình yên sao?

Anh muốn thấy em ổn định, em bình yên lắm chứ. Nếu em vui, anh thấy thật tốt cho em. Nhưng, lại nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang, bàn tay bé nhỏ của em, một gang tay có che nổi bầu trời. Một mai này, bầu trời sụp xuống, nếu không cùng nhau đưa tay lên chống lại cuộc đời, còn ngày đẹp trời nào cho anh và em tha thẩn bước bên nhau..?

Anh cũng như em, chúng ta đều đang ngày ngày vật lộn với thời gian. Hôm nay, anh chỉ muốn em bớt một mẩu bé con trong miếng bánh mì em mang theo, một chút nho nhỏ trong chiếc bút chì em cất trong túi áo. Hãy dừng lại một chút, chìm trong suy tưởng về cuộc sống này, vẽ lên trời xanh kia điều mộng ước của em, chỉ của riêng mình em, và nghĩ xem mẩu bánh mì có nuôi được ước mơ ấy chăng.

Sau rồi chúng mình sẽ cùng bước tiếp trên con đường ấy, một chặng hành trình cô đơn để khôn lớn trưởng thành, một chặng hành trình thấm đẫm nỗi buồn dai dẳng, ngay cả khi em vui nhất, khi chung quanh em là gia đình bè bạn, em vẫn buồn, vẫn cảm nhận từng chút, từng chút, sự cô đơn âm ỷ sau nụ cười nửa miệng.

Ngày hôm nay, đó là tất cả những gì anh muốn nói với em.

Một ngày ốm của KimTan CuToNhuPhich

Lâu lâu, mình lại ốm một lần.

Bây giờ chừng này lớn, biết được sự lợi hại của thời gian, sự tàn phá trong lối sống của một thằng trai lông bông lêu lổng, mình mới đâm ra hay ốm vặt, không như khi còn nhỏ, dù thể chất yếu ớt, nhưng khác với thằng Tít, mình quanh năm khoẻ re. Chỉ lâu lâu, mình lại ốm một lần. Ốm nặng.

Lần này, đen đủi thế nào, bị con muỗi vàng nó đốt cho phát lúc nào không biết, thế là sốt xuất huyết.

Năm nay có dịch sốt xuất huyết ở Hà Nội, chính xác là lại có dịch. Thủ đô mà năm nào cũng dịch bệnh, không dịch này thì bệnh kia, dân tình cứ nháo nhác hết cả, rồi lại một năm qua đi, năm sau lại cùng nhau đón dịch.

Mình bắt đầu sốt lúc tảng sáng, đầu ngày vẫn kịp chạy lên văn phòng thu xếp chút việc, rồi phi thẳng về nhà nằm xìu như cọng bún thiu.

Mình sốt mê man mấy ngày liên tục, về sau nghe bác sĩ bảo mới biết, trong bốn chủng sốt xuất huyết, mình dính ngay chủng rất nặng, sau đó còn biến chứng loạn lên, phải nhập viện thêm mấy ngày. Thế nên mình mới nói, bị con muỗi vàng nó đốt.

Những ngày sốt là những ngày khác lạ, thân nhiệt rất cao, còn tinh thần thì lên xuống không theo một biên độ nào. Chập chờn giữa những cơn mộng mị của giấc ngủ nửa vời, mình lặng lẽ đón nhận sự chăm sóc của người nhà, của cha, của thằng Tít em mình. Có một lúc, nằm lặng yên nhìn lên trần nhà, nhớ lại lần gần nhất đi uống bia quá trớn mấy ngày liên tục, bị viêm amidan, cũng sốt tưng bừng vài hôm, đó là lần cuối cùng mình ốm bẹp giường có mẹ chăm sóc.

Tỉnh tỉnh mê mê, mình quay ra bảo thằng Tít, này, tao nhớ mẹ quá.

Thằng Tít im lặng. Phải rồi, hai anh em trai như những con thú hoang trong gia đình, thứ tình cảm uỷ mị như vậy, rõ ràng không phù hợp chút nào.

Nhớ ngày còn nhỏ, có lần gặp cơn đau tái mặt, cha mẹ đưa đi khám, thở hổn hển, vẫn ngóc đầu lên hỏi, mẹ ơi liệu con có chết không, con đau quá. Rồi lần bị ngộ độc giữa những ngày hè cuối cùng của mùa hè cuối cùng trong đời học sinh, đêm hôm vào viện cấp cứu, mình thở hổn hển, vẫn ngóc đầu lên nói, mẹ ơi con đau quá, đừng để con chết. Trước khi lịm đi vì mệt, mình vẫn kịp nhìn thấy mẹ mình phì cười, ừ ừ yên tâm không chết đâu. Mẹ mình hay bảo mình là thằng tham sống sợ chết, chắc cũng từ những lần kêu cứu ngô nghê ấy, sau này khi mình nói với mẹ, chết thì có gì đáng sợ, cuộc sống không ra cuộc sống mới đáng sợ, mẹ mình chẳng biết phải nói gì với mình.

Chậm rãi, trong cơn sốt dai dẳng, mình nhớ lại những lần ốm trước đây, trong căn nhà mà mẹ cha đã nuôi nấng từ nhỏ, kỉ niệm trở về như dòng sông lấp lánh thời niên thiếu, không ít những buồn đau nhưng chứa đựng vô vàn mộng đẹp. Bất giác, không nén được tiếng thở dài, có phải sau này khi không còn mẹ, mình sẽ không bao giờ được ốm như một đứa con đầy muộn phiền của cha mẹ?

Thằng Tít em mình, thằng đang ôm giấc mộng phim ảnh, nó chăm mình lóng nga lóng ngóng, bị mình cằn nhằn hết chuyện lặt nhặt này đến chuyện tiểu tiết nọ. Bố mình đã già, ông già chăm thằng con ốm, còn gội đầu cho mình, không càu nhàu chuyện mình để tóc dài trông không chỉnh tề gọn gàng như ông muốn.

Thế mà mình vẫn nhớ mẹ, và nhớ cả những người phụ nữ trong đời. Mình có tật hay nghĩ, khi ở cạnh, người nào người nấy đều bảo mình, nghĩ ít thôi. Thế mà khi ốm rồi, mình vẫn cứ nghĩ, những chuyện đã xảy ra khi ở cạnh người ngày người kia, từng khuôn mặt, từng giọng nói, từng lời cố nhân ngày ấy, lần lượt hiện ra trong sự tĩnh lặng của cơn ốm, thế giới bỗng gói gọn lại chỉ còn là bốn bức tường rèm che bóng nắng, thước phim cuộc đời chiếu toàn chuyện tình ái yêu đương, cứ thế phải chiếu đúng lúc ấy mới chịu được.

Mình vào viện, hay hay thế nào lại nằm đúng ê kíp được mấy em y tá, bây giờ người ta gọi là điều dưỡng, chăm sóc, em nào cũng xinh xắn đáo để. Thấy mình tóc dài râu dài, ria chạy một đường con kiến nom vô cùng đê tiện, các em hỏi mình anh trông cứ như nghệ sĩ ấy nhỉ, mình cười bảo, thì anh chính là nghệ sĩ đây. Một em tròn mắt, anh làm hoạ sĩ hả anh? Mình lắc, không, anh làm kiến trúc. Các em y tá chắc cũng không thấy hai cái nghề ấy có quá nhiều sự khác biệt, trầm trồ thế chắc là anh vẽ đẹp lắm nhỉ, một em mắt lúng liếng liếc mình, mấy hôm nữa khoẻ lại anh vẽ cho em xem nhé. Mình cười buồn, em đẩy xe lăn đưa mình vào buồng thang máy, chẳng hiểu sao lúc ấy lòng dạ tán gái bỗng xìu đi. Mình đã thực sự ốm.

Ốm như thế, bây giờ nghĩ lại, tích cực mà nói, cũng là một dịp để bình thản mà ngâm ngợi về mọi chuyện trong đời.

Người mình xẹp lép, teo đi như con cá khô, sau cơn ốm chỉ còn lại ba thành công lực, thậm chí cả thị lực cũng chưa hồi phục hoàn toàn. Thật đúng là thất kinh, thế mà có cô bạn đã sốt xuất huyết ba lần, tức là trải qua ba chủng sốt, vẫn còn một chủng nữa là thoát nạn vĩnh viễn, cô này kể chuyện,những người từng dính chưởng như mình nghe mà thấy sốt xình xịch trở lại. Bệnh này thật quá nguy hiểm, có người hỏi ý kiến mình, mình nói luôn là mình không hài lòng với cách phòng chống và các ứng xử của chính quyền khi bệnh dịch bùng nổ. Cái gì cũng đổ cho dân, phát chán. Dân mà có đầy đủ phương tiện, thì ở đấy mà chính với chả quyền.

Mình đi làm, đứa em ở văn phòng hỏi, anh có viết lại trải nghiệm ốm đau không, mình bảo, ừ cũng chưa biết, anh đang nghĩ, anh nằm viện là chi tiền, vẫn được lựa chọn giữa khổ và bớt khổ hơn một chút, không phải cái nghèo cái khổ là hay, nhưng nhiều khi cái khổ, cái dằn vặt bi thương lại đem đến nhiều suy tưởng hơn là sự sung sướng nhàn hạ, em ạ.

Thế rồi vẫn lạch cạch ngồi kể chuyện, một câu chuyện ốm đau với bóng dáng của toàn là phụ nữ. Thế mới đau.

NYC

Khi gõ ‘what does NYC stand for’ trên trình duyệt, Google sẽ cho ra kết quả ‘New York City’.

New York City, nơi mà Ted Mosby nói với chúng ta, rằng đó là thành phố tuyệt vời nhất trên thế giới, nơi anh dành trọn tâm hồn ấm áp của mình đi cùng chúng ta qua những tháng năm tuổi trẻ, nơi mà bất chấp những buồn thương dằn vặt, Ted vẫn không rời bỏ, dù cho Victoria đã thực sự trở thành dấu ấn trong trái tim anh. New York City, nơi mà Marshal Eriksen và Lily Aldrin nói với chúng ta, rằng tình yêu dành cho một người nào đó, đúng như lời Trịnh Công Sơn, có thể, chính là cả cuộc đời, và nếu chúng ta có cả cuộc đời để tận hưởng tình yêu ấy bên nhau, đó thực sự là một niềm hạnh phúc lớn lao. New York City, nơi mà Barney Stinson dạy cho chúng ta, rằng để trở thành một tay chơi hào hoa, người ta biết đâu đã phải trải qua sự vùi dập đau đớn của cuộc đời, và trong mỗi cuộc vui, biết đâu lại là nỗi buồn mênh mông hiện ra trên khoé miệng cười kiêu hãnh. New York City, nơi mà Robin Scherbatsky lựa chọn là nhà, cô cho chúng ta thấy khi đã sống hết mình, dẫu phải trải hết dông-bão-rồi-bão-dông, dẫu phải đối mặt với những éo le tình ái, đối mặt với việc chứng kiến niềm vui của bạn bè trong nỗi cô đơn tưởng như định mệnh, đừng mảy may e ngại, tình yêu vẫn luôn ở đó, trong một ngóc ngách sâu kín, chờ đợi chúng ta đi qua những khúc rẽ vào một ngày đầy âm nhạc, đầy nắng, đầy gió, đầy say mê..

Nhưng hôm nay, chủ đề của chúng ta không phải New York City với quán bar MacLaren’s Pub và câu chuyện kể kéo dài suốt chín năm của chàng Ted Mosby về những mối tình của anh ta. Hôm nay chúng ta nói về nyc, là chữ viết tắt cho ba từ: người yêu cũ.

Lúc xưa, có một lần say, nói với Javen, tao thấy chuyện yêu đương, quả là khó nhỉ, đúng người sai thời điểm, sai người sai thời điểm, sai người đúng thời điểm, đúng người đúng thời điểm, cứ đúng đúng sai sai, đúng đúng sai sai, rồi sai đúng đổi chỗ cho nhau lúc nào chẳng biết. Javen gật, ừ, nhưng cơ hội đến thì vẫn cứ yêu chứ, không thì thành thằng ngu à?

Trước khi gặp chuyện, bao giờ mà chúng ta chẳng đinh ninh, ôi giời không sao đâu. Trước khi bị cuộc sống vả cho vài phát tỉnh người, bao giờ mà chúng ta chẳng mộng mơ, kiêu căng và ảo tưởng. Trước khi tình yêu đổ vỡ, chúng ta lao vào yêu đương.

Thế nên mới có người yêu cũ.

Mình hay viết kể chuyện tán gái, viết chuyện yêu đương, mọi người đọc thì nghĩ mình nhiều người yêu lắm, có em còn dùng từ ‘bộ sưu tập’ để nói về điều này, hệt như mình là một gã Sở Khanh chính hiệu. Thật ra, tình yêu thì biết đâu được là nhiều, mình hay trả lời mấy bà họ hàng vô duyên là cháu nhiều người yêu lắm, bác muốn gặp người nào, hehe, đùa vậy chứ nếu thế thật, chắc quỹ thời gian tóp lại đến thở còn chẳng kịp, nói gì tới việc thực hiện những dự tính ở đời.

Chỉ có người yêu cũ là nhiều.

Nhiều ở đây không phải là số lượng, đếm thì bao nhiêu mới là nhiều, trẻ con thế hệ học tiếng Anh, mở mồm ra là nói, từ hai trở lên đã là số nhiều rồi, đừng có kêu ít. Nhiều ở đây, là khi chúng ta nói về những đậm sâu kỉ niệm mỗi lần nhớ về bao ngày ở cạnh bên nhau, là khi hình ảnh về nhau, âm thanh của nhau, bất chợt dội về trong một bất ngờ thảng hoặc, là khi mỗi tính cách, mỗi gương mặt, mỗi câu chuyện chúng ta lướt qua đều gợi lên trong lòng nỗi niềm nhỏ bé không tên. Không vui, không buồn. Nhiều ở đây, là cách mà chúng ta thương yêu những con người mà cuộc sống có ngập tràn kí ức, có nhớ thương, có day dứt, có mọi điều mà mỗi con người nên có, khi ấy chúng ta biết, dù sau này có trùng trùng cách xa, chúng ta vẫn sẽ ở đó, vẹn nguyên là một hoài niệm tuyệt diệu trong sâu thẳm biển-bờ say đắm kể cho nhau.

Chỉ có người yêu cũ là nhiều.

Nhiều lắm chứ, hôm nay, mình biết tin, người yêu cũ sắp đi lấy chồng.

Từng này tuổi đầu, không ngờ mình cũng sống đến lúc trải qua cảm xúc này. Ngày xưa, xưa lắm, đọc sách xem phim, thấy người ta có nhiều biểu hiện, người thì buồn bã bỏ đi uống rượu, uống những chén ngả nghiêng trời đất, quên hết tình đời, người thì bình thản nở nụ cười nửa miệng, bước đi trong khung cảnh vang vọng chuyện cũ năm nào, người lại vui vẻ tán thưởng chúc phúc. Lớn lên, biết thêm đất nước mình có dòng nhạc mà bây giờ gọi cho sang mồm là bolero, trước toàn gọi là nhạc vàng, có bao nhiêu bài hát nói về chuyện này, thỉnh thoảng rền rĩ hết nàng đâu nàng đâu, nàng đâu nàng đâu?? lại tới mở rộng vòng tay đón em nhưng nào thấy, thấy thứ âm nhạc này phảng phất tâm tình con người xứ sở.

Bạn bè mình khi gặp chuyện, mỗi người mỗi phản ứng. Có thằng kể, hồi ấy tao được mời, nhưng mà tao chả đi, đi đến đấy làm trò cười cho đám bạn chung, chúng nó trêu thối mặt mệt lắm. Mình vỗ đùi, ơ sao lại thế, phải mừng cho người ta tìm được ý trung nhân chứ, trêu kệ mẹ chúng nó, trêu càng sướng, chú rể mới tức chứ mình tức gì. Thằng bạn thở thượt, bào tao tiếc lắm chứ, hồi đấy mà nghĩ được như bây giờ thì có phải cuộc sống trọn vẹn vui vẻ thêm biết bao nhiêu không. Lại có đứa khi biết tin thì nỗi hận dâng tràn, lẳng lặng xuất hiện, lẳng lặng quẳng ánh mắt trách móc vào mặt người yêu cũ, mình đứng đó mà ái ngại, rồi nó lẳng lặng quay lưng bước đi, chẳng biết bao giờ mới có ngày gặp lại. Đau.

Cũng có người phản ứng y như trong truyện, chúc phúc cho người yêu cũ với tất cả sự chân thành, sau đó họ mãi mãi là những người bạn tốt trong đời nhau. Nghe như trong truyện, nhưng khó, không phải ai cũng làm được vậy, nhất là thời buổi này lắm sự rảnh rang ngu ngốc, sự ngồi lê đôi mách được tung hê tràn lan trên mạng, lắm lúc chỉ loáng thoáng mà đã muốn phát điên với một bộ phận méo mó nhân cách học đòi ra vẻ sõi đời.

‘người con gái ấy lấy chồng

người con trai ấy tần ngần trông theo

phố phường bữa ấy vắng teo

trên cành cây ấy lá gieo một mình’

– Những cô em gái – Nguyễn Nhật Ánh –

Còn mình, mình ngồi thừ ra, chậm rãi cảm nhận niềm vui nhẹ nhõm lan toả khắp từng thớ cơ múi thịt, từng ngõ ngách các tế bào trên cơ thể. Đó là thứ niềm vui trong trẻo và thuần khiết hướng tới hạnh phúc của người khác. Thoáng trong tâm trí là những chuyện lúc xưa khi mới quen nhau, khi đò đưa tán tỉnh, khi ngập ngừng, khi mãnh liệt, khi ở cạnh sát bên nhau. Rồi mình nghĩ tới hiện tại, về cuộc sống của hai con người mà đã có lúc tưởng chừng gắn bó như da thịt, giờ đây đã là hai nẻo đường đời rất khác nhau, chỉ còn gắn kết bằng quá khứ đã ở lại rất xa, rất xa.. Và mình hình dung cả về tương lai, ngày mai, tuần sau, tháng sau, sang năm, những ngày sắp tới trong quãng đời chẳng biết đâu là định lượng, chúng ta sẽ làm gì, chúng ta sẽ ra sao, sẽ về đâu, về đâu..?

Trong lòng bất chợt dâng lên nỗi bùi ngùi. Có thể lắm, người ở cạnh, đã từng có thể là mình. Suy nghĩ này, có lẽ đến với bất kì ai, chỉ là người ta có thừa nhận với chính bản thân hay không mà thôi. Suy cho cùng, ngoài hồi ức, không còn gì quan trọng.

Chuyện trò với người yêu cũ, chúc mừng niềm vui mới, kể cho người yêu cũ nghe về cảm xúc của mình, người yêu cũ cười bảo, anh nói thế làm em thấy lo lo. Mình cũng cười, lo gì mà lo, chuyện vui thì có gì mà lo. Người yêu cũ bảo, là em lo cho anh. Nghĩ đúng là không nói gì cho hay được, ngày ấy trong hoan ca, gọi nhau là ny, tức là người yêu, giờ đây trong một hoan ca khác, gọi nhau là nyc, là người yêu cũ. Ly ca ngày nào, từng nhịp vọng về trong tim.

Thằng Quang Ớt bạn mình, nó bảo với người yêu, sau này mà em cũng như thằng Kim, suốt ngày ngồi viết kể chuyện yêu đương với người yêu cũ, chắc anh sẽ chết mất, anh sẽ bỏ em ngay lập tức. Người yêu nó cười hiền khô, bảo em không làm thế đâu. Lòng Quang Ớt dịu lại, nỗi buồn ám ảnh chuyện cũ kĩ ngày xưa, trong chốc lát cất mình bay biến đâu hết cả, nó nhìn cô người yêu, cô người yêu nhìn nó, trong ánh sáng của tình yêu, chúng thật đẹp trong mắt nhau. Mình biết chuyện, bảo không biết là chúng mày đang khen tao hay đang chửi tao nữa.

Sao anh chẳng bao giờ viết gì về em, anh viết đi chứ. Mỗi lần nghe câu này, mình cười, bảo anh chỉ viết về người yêu cũ thôi. Nói xong, lần nào cũng bị lườm nguýt. Mình thủng thẳng, muốn được viết thì giờ chỉ còn cách là bỏ nhau thôi, mà anh nói để em hay, em yêu anh mới khó, chứ bỏ anh thì dễ ợt.

Đến đây thì choàng tỉnh sau cơn ngủ gật, ai nghĩ sao thì nghĩ, tin sao thì tin, hehe..

 

 

 

 

Chị Ngựa

Từ làng Thành Công, mình len lỏi qua chằng chịt ngõ ngách, rồi đi bộ dọc phố Thành Công, xuôi về phía đường cái. Tới đối diện đình làng thì rẽ phải vào khu tập thể Thành Công, đi thêm độ ba chục bước hướng về phía hàng điện tử cô Thuỷ chú Chiểu nổi tiếng một thời, nơi có lần mình bị mẹ xách tai lôi về sạc cho một trận nên thân vì tội trốn học đi chơi, mẹ mình đâu biết bà vừa trừng trị người con từng một thời xưng hùng xưng bá..

Sau ba chục bước ấy, nhìn sang trái, sẽ thấy cửa hàng thuê truyện hiện ra.

Cửa hàng thuê truyện bé con con, chỉ chừng ba mét vuông, tứ bề là sách truyện, hai dãy ghế băng xếp sát vào giá sách cao kịch trần, ở giữa là khoảng không chừng một người rưỡi đứng vừa, bên còn lại chú chủ hàng kê cái bàn nhỏ, trên là chiếc điện thoại quay số loại cũ, và mấy cuốn sổ nam tào theo dõi tình hình thuê mướn của đám khách mê truyện.

Lần đầu tiên mình tới đây thuê truyện là mùa hè năm lớp bảy. Sau mấy năm trường tốn kém cho anh em mình khoản truyện tranh, mẹ mình một hôm đi chợ về và nói, mẹ đã tìm ra giải pháp cho hai thằng chúng mày. Lần đầu tiên trong đời, mẹ mình đưa mình hai trăm nghìn để tiêu pha, bảo trích từ tiền mừng tuổi ra nhé, không lại bảo là tôi tịch thu hết của các anh. Mình cầm tiền, bên tai còn văng vẳng lời mẹ là chỉ được tiêu dần dần vào việc đọc truện thôi đấy, hai anh em bay ngay ra hàng thuê truyện. Thuê về nhà là năm trăm (đồng) một ngày, phải đặt cọc tiền truyện, tuỳ theo cũ mới mà ông chú định giá, truyện nào mới ra lò còn nóng hôi hổi thì đặt cọc gấp rưỡi giá, truyện cũ thì rẻ hơn, đọc tại chỗ chú lấy bốn trăm. Từ mùa hè năm ấy, mình không được bố mẹ mua truyện tranh cho nữa, cuộc đời chuyển hẳn sang đi thuê và mượn bạn. Hai trăm nghìn lúc ấy mình thấy to vô cùng, cứ nghĩ sẽ tiêu cả đời không hết. Cuối mùa hè, hết veo..

Khách ở đây phần lớn là đám trẻ con trong khu Thành Công, mấy thằng choai choai, vài ba anh già rảnh háng nằm nhà cày chưởng Tàu, và mấy cô công nhân xí nghiệp may gần đó. Trong số này, có chị Ngựa. Mình không biết tên chị là gì, chỉ thầm gọi chị là chị Ngựa.

Chị Ngựa xấu kinh khủng khiếp.

Chị Ngựa mắt lồi, mặt dài, đầu chị rất to, ở độ tuổi mười ba mình không thể tin nổi cái cổ bé như thế lại đỡ được cái đầu với kích thước như vậy. Xương hàm bè ra, răng chị hô cả hàm trên, tất tật chìa ra phía trước, cảm tưởng có thể thêm chức năng che nắng cho hàm răng của chị. Tai chị bị mớ tóc xơ xác chị buộc ép chặt vào hai bên hộp sọ, dánh đứng gù lưng, người gày đét như con cá mắm, khi di chuyển hay đứng im, bao giờ thân hình chị cũng tạo thành hình chữ C, đầu chị đưa ra phía trước và phát tiếng nói.

Lần đầu tiên mình nhìn thấy chị Ngựa, mình nhớ mãi. Hôm ấy đang ngồi đọc truyện thì mình nghe chú chủ quán trò chuyện với ai đó, ngước mắt lên thì thấy chị Ngựa đang đứng ngay cửa, mình điếng người. Chưa bao giờ mình gặp ai xấu đến thế, cũng chưa có tác phẩm văn học nào mình từng đọc miêu tả rằng con người có thể xấu như vậy. Có lẽ ông Nam Cao ngày xưa chưa gặp chị Ngựa lần nào, nói không ngoa chứ những gì ông Nam Cao viết về ngoại hình của Thị Nở, xem chừng vẫn còn dễ chịu chán. Mình đần ra nhìn chị Ngựa, thời gian dừng trôi, cả lịch sử dừng trôi, chị Ngựa như một sinh vật kì lạ, hiện ra và sừng sững giữa đời. Đến tận bây giờ, khi ngồi viết lại những dòng tuyệt không phải là văn chương này, mình vẫn không quên cảm giác ngỡ ngàng năm ấy. Nếu như bạn có thói quen hay soi gái ngoài đường, bạn chắc chắn sẽ hiểu, gái xinh bạn nhìn thấy, niềm vui mà hình ảnh về nó ở lại với bạn trong thoáng chốc, còn với gái xấu, nó sẽ ám ảnh bạn rất lâu, rất lâu..

Chị Ngựa là công nhân xí nghiệp may, thỉnh thoảng chị đi cùng bạn, mình ra hàng thuê truyện, đều đều đôi ba lần trong tháng lại gặp chị. Chị Ngựa không đọc truyện tranh, chị chẳng hiểu gì về truyện tranh, chị nhìn bọn nhóc như mình ngồi cắm mặt đọc hết Conan lại Black Jack, chị nói vậy. Chị Ngựa chỉ thích tiểu thuyết diễm tình. Mình chứng kiến chị ôm từng chồng, từng chồng cao nghệu các loại tiểu thuyết Quỳnh Dao hay cái thổ tả gì đấy tương tự về nhà. Ban đầu mình không biết, mình xem phim Hoàn Châu Cách Cách chiếu trên tivi, cứ tưởng đó cũng là truyện chưởng. Sau mới tự nhiên hiểu ra, loại ấy, bây giờ gọi là ngôn tình ba xu.

Chị Ngựa đi khuất, trong quán chỉ có mình và chú chủ hàng, chú này rất quý mình vì mình giữ truyện cẩn thận, không xé trộm trang nào đẹp hay làm quăn mép như mấy thằng chọi con khác, mình quay ra hỏi, chú này, bây giờ mà vẫn còn người đọc mấy cái đấy hả chú. Chú chủ hàng bình thường không nói gì, thấy mình bắt chuyện thì vui vẻ bảo, còn chứ, không thì chú giữ cho thuê làm gì, chật chỗ. Mình hỏi tiếp, người ta vẫn in hả chú. Chú gật, ừ in chứ, nhưng không phải các nhà xuất bản nổi tiếng như truyện tranh bọn cháu đọc. Tại cháu thấy toàn truyện cũ mèm, mình tiếp. Chú chủ hàng bảo thì cũng như mày hay hỏi chú mấy bộ cũ rích từ ngày xưa ấy, nhiều khi truyện hay người ta thích thì bây giờ không in mới nữa, phải đọc cũ thôi.

Chị Ngựa không bao giờ đọc tại chỗ như mình, không ai điên mà ngồi đọc tiểu thuyết ngoài hàng, tất cả đều phải thuê về, hoặc ít ra thì bọn con gái là thế, không xuề xoà dễ tính như cánh đàn ông. Suốt mấy năm trời, mình đã quen với việc thỉnh thoảng lại gặp chị bê một chồng truyện ra trả, sau đó ôm một chồng khác bỏ đi. Dáng chị lắc lư không theo một nhịp điệu nào, kiểu đi của người lẻo khoẻo, nom lỏng lẻo rất buồn cười.

Mình không còn giật thót mỗi lần nhìn thấy chị Ngựa, chị trở thành một phần kí ức lúc nào không hay. Khu Thành Công ngày ấy, trong hàng ngàn khuôn mặt, nếu không phải chị, chắc chẳng có khuôn mặt nào đem đến ấn tượng dữ dội hơn.

Năm lớp mười, một lần được nghỉ tiết cuối, mình không về thẳng nhà mà ghé qua hàng thuê truyện. Chú chủ hàng thấy mình ra thì nhờ mình trông hộ một chút, chú chạy về nhà cắm nồi cơm. Mình thủng thẳng chọn chọn lựa lựa rồi ngồi xuống đọc, thực sự thư thái tận hưởng cảm giác về sớm một mình.

Chị Ngựa đến.

Thấy bóng người, mình ngẩng lên, chị Ngựa đứng ở cửa, chị đi tay không, mình hơi lạ, chị nhìn mình, mình nhìn chị. Mất vài giây, mình nói, chú đi vắng trên nhà, chị ngồi đợi chú chút ạ, đây là lần đầu tiên mình giao tiếp với chị Ngựa. Chị Ngựa không nói gì, chị lặng lẽ cầm chồng sách để sẵn trên bàn, hẳn là chú chủ hàng xếp ra cho riêng chị.

Chị lật vài trang cuốn đầu tiên, những cuốn sách với hình bìa là một cô thiếu nữ ảnh lịch, có tên truyện, tác giả và nhà xuất bản in nhỏ phía dưới, bìa sau trắng trơn, cuốn nào bìa cũng dán băng dính cẩn thận. Chị ngồi xuống, trong không gian chật hẹp như thế, chị chỉ cách mình bốn chục phân, mình hơi nhích ra để đầu gối không chạm vuông góc vào chân chị. Đây là lần đầu tiên mình thấy chị ngồi trong hàng thuê truyện.

Chị ngồi, lật vài trang, đọc lướt vài dòng, rồi lại lật vài trang, chân chị rung bần bật. Ghế mình ngồi sát cạnh ghế chị, sàn nhà mấp mô, ghế mình cũng rung bần bật theo nhịp rung đùi của chị Ngựa.

Chị làm mình có cảm giác đang cưỡi ngựa.

Rồi chị Ngựa nhìn ra phía ngoài, trời chớm có cơn dông, chị bất giác thở dài. Chị ngừng rung đùi, mình thở phào. Giữa lúc lòng mình nóng như lửa đốt, chú chủ hàng trở lại. Mình cắm cúi đọc nốt tập truyện rồi đừng dậy trả tiền, lên xe cắm đầu lao một mạch. Mình sợ trời mưa.

Sau lần ấy, mình không bao giờ gặp lại chị Ngựa nữa. Lâu lâu, chú chủ hàng vui miệng kể với mình, đống tiểu thuyết diễm tình của chú sắp giải tán hết rồi. Mình hỏi sao vậy chú, chú bảo mấy con bé công nhân chuyển đi rồi, giờ không ai đọc nữa, chú bỏ đi thôi, để đây mọt nó ăn hết sang truyện khác mất. Mình chẹp miệng, thế cũng tiếc chú nhỉ, tích cóp bao nhiêu năm mới giữ được như thế. Chú chủ hàng cười, quay ra tính tiền cho khách khác.

Những năm cấp ba sau đó, thói quen thuê truyện của mình vãn dần khi bước vào thời kì những bộ truyện chất lượng ít được xuất bản do giá bản quyền quá cao, lại không đảm bảo hút khách ở thị trường Việt Nam. Mình thỉnh thoảng lại mượn bọn bạn đọc, nhà lắp mạng ADSL nhanh như tên lửa so với trước đó dùng qua điện thoại bàn, thế là bỏ luôn hàng thuê truyện.

Bây giờ, mình hay nói đùa, Kim không đi với gái xấu, nên em hãy xinh vào nhé. Bọn con gái cứ cười, nói mình đểu thế. Thật ra mình có đểu đâu, tại bọn con gái không trải qua kí ức như mình đấy thôi.

 

 

 

 

 

Mưa mái tôn

Hà Nội mùa hè, mùa mưa, sấm chớp đì đùng, đì đùng..

Ngày trước, dạo sống ở Kuala Lumpur, na ná như Sài Gòn, quanh năm nóng nực, mưa và con người chơi trò đuổi bắt rình rập lẫn nhau. Nhưng vì tôi đến từ mảnh đất có thời tiết mấy mùa thay đổi như tâm trạng con người, nên tôi vẫn thích gọi những ngày ấy là những ngày hè miên man.

Những ngày hè miên man thưở ấy, cứ nhớ mãi một buổi trưa cuối tuần oi ả, đang thiu thiu giấc ngủ nửa vời, với cuốn sách mỏng hững hờ trên ngực, tôi giật nảy người ngã đánh bịch xuống sàn bởi tiếng sấm khủng khiếp bất chợt dội đến sát bên tai. Mây đen vần vũ bên ngoài cửa sổ, sấm chớp lại tiếp tục rền vang, tiếng sấm đùng đoàng dữ dội khiến tôi cảm thấy kinh hãi đến độ hớt hải chạy sang gõ cửa phòng con Zhii, hỏi nó này sắp bão hay sao mà sấm chớp to thế nhỉ, có cần chuẩn bị cửa nẻo đồ ăn thức uống gì không? Con Zhii nhìn tôi mặt xanh lét, nó cười bảo mưa thôi mà, mày chưa quen đấy thôi, không sao đâu, ở quê mày không  có sấm chớp bao giờ à? Tôi tròn mắt, như thế này là bình thường sao, ở quê tao cũng có sấm, nhưng nếu so với ở đây thì không khác gì tiếng rắm so với tiếng đại bác. Con Zhii bật cười hà hà.

Ngày về, ngồi bên vỉa hè nhìn dòng người vội vã lao đi trong cơn dông chiều muộn, nhớ chuyện lúc xưa, nhớ lời nghe ai đó nói, rằng chúng ta sinh ra ở đây, lớn lên ở đây, chúng ta gắn bó với nơi này, chúng ta cảm thấy trong mắt mình là vẻ đẹp của nó, nhưng thật ra, cứ đi đi rồi sẽ thấy, nơi nào cũng hơn nơi này hết cả, em ơi.. Nghe đì đùng bên tai, nhớ mình từng so sánh tiếng sấm quê hương với tiếng rắm.

Cơn mưa ở Kuala Lumpur hơi giống cơn mưa ở quê tôi.

Quê tôi xứ đạo, người dân hai bên lương giáo sống lẫn vào nhau, lúc nhỏ dù không gắn bó, tôi vẫn theo cha mẹ về thăm thời thơ ấu của họ, sau này lớn lên, mới sực biết ơn mẹ cha đã gieo trong lòng mình thêm một khúc ân tình xứ sở. Cơn mưa ở quê là cơn mưa đột ngột giữa cánh đồng xanh mướt bao la những ngày tha thẩn ra lăng thăm mộ cụ, mộ ông, mộ bà, là cơn mưa nghe hàng cây thổn thức rì rào trên đường vào nhà ông ngoại, là cơn mưa ngồi trên xe đạp người lớn chở, vén tấm áo mưa nhìn nước sông chảy xiết, những cú sóc trên con đường lát gạch bạc màu lấm tấm rong rêu, những va chạm oà vỡ vào mặt nước đục ngầu của giọt mưa lao đến từ không trung vô tận, là cơn mưa đứng biên hiên nhà ngó dòng sông chia đôi bờ, nhà nội bên này, nhà ngoại bên kia.

Kuala Lumpur nhiều cây cối, cơn mưa có lúc tàn bạo, có lúc tâm tình theo tán cây gật gù ủ rũ, buồn thiu. Lúc đầu tôi ở trên đồi, mỗi ngày mưa tạnh lại lững thững ra trước cổng nhà, đứng bên vệ đường hít hà mùi mát lạnh phả ra từ khu rừng trước mặt, bầu trời nắng đêm không còn bóng mây luẩn quẩn. Có lần chạy bộ theo đường mòn trong buổi chiều tà thì gặp cơn mư bất chợt, chạy vội dẫm lên lá khô rào rạo, rồi một thoáng sau tất thảy ướt nhẹp dưới chân, ngước nhìn lên cao chỉ còn vài con khỉ con cũng đang chạy mưa cùng mình, giá mà biết chuyền cành nhẹ nhàng nhanh nhẹn như chúng thì tốt biết bao. Rồi cơn mưa Kuala Lumpur là khu chung cư sát cạnh ga cuối Sentul Timur, cơn mưa trắng trời nhìn từ cửa sổ tầng mười sáu, nhà thờ đạo Hindu với mấy con bò nằm trú mưa an nhàn như những hiện thân thành thần đích thực, nhà chùa Phật giáo Sri Lanka, mấy chú tiểu hớt hải chạy trong sân, mấy chú ngày thường thi thoảng gặp, vẫn nhoẻn cười khi thấy tôi chắp tay chào từ xa. Cơn mưa mà người bạn đến từ xứ ôn đới ngạc nhiên, đang có bão à, ừ, ở đây ngày nào cũng có bão.

Cơn mưa dưới quê, hay cơn mưa Kuala Lumpur, đều tí tách, lách rách, lõng bõng, ọc ạch, hoạ hoằn lắm mới đủ lào rào.

Cơn mưa Hà Nội thì khác. Cơn mưa Hà Nội có quá nhiều lúc ầm ầm. Cơn mưa Hà Nội, trong lòng tôi, là cơn mưa mái tôn.

Dân Hà Nội xây nhà, nhiều người chọn giải pháp lợp mái tôn chống nóng, thị trường có đủ loại, tôn một lớp, tôn cách nhiệt cách âm đủ cả, đợt trước còn ầm ỹ lên vụ tôn lạnh bán chạy như tôm tươi, hoá ra toàn hàng lởm không đạt tiêu chuẩn chất lượng. Rộ lên một dạo, rồi nguội đi. Cách âm đâu chưa thấy, có cách âm được thì cũng chỉ cách âm cho không gian phía dưới, nhưng hàng ngàn hộ gia đình san sát cạnh nhau cùng lợp mái tôn, khi mưa rơi, hàng ngàn, thậm chí hàng chục ngàn cái mái nhà tạo thành thứ âm thanh rào rào lộp độp rất đặc trưng, khi ấy có cách mấy thì cũng không qua được cách mạng. Thế là người ta chẳng bao giờ quảng cáo tôn cách âm nữa.

Cơn mưa mái tôn khi thì tĩnh mịch, khi lại rào rào, lâu lâu rầm rầm như gào thét đánh nhau sống chết đến nơi. Cơn mưa mái tôn khi ấy dữ dội đầy tính cách. Từ góc nhìn của một kẻ ngồi trong nhà, trong cơn mưa mái tôn, có thể chia ra vài loại người tiêu biểu.

Loại ‘thiền’. Loại người này khi cơn mưa mái tôn ập đến đem theo thứ âm thanh đặc trưng cường độ lớn, sẽ gập sách, tắt phim tắt nhạc, tắt máy tính, vứt điện thoại qua một bên, ngả người bên cửa sổ, nếu trời còn sáng, sẽ đăm chiêu nhìn ra ngoài, đập vào mắt là mái tôn nhà hàng xóm, quen thuộc và xấu xí, nếu đã tối đêm, sẽ lặng lẽ nhắm mắt, lắng nghe. Thường khi thiền, người ta không nghĩ gì, nhưng loại ‘thiền’ này chỉ tỏ ra yên tĩnh, trong đầu vẩn vơ đủ chuyện trên đời, với một nỗi buồn man mác không gọi thành tên.

Loại ‘hoà nhập’. Loại này hơi ngược, sẽ bật nhạc đủ to để giai điệu vẫn vang vọng, còn tiếng mưa mái tôn vẫn vọng vào thắt trong lồng ngực, họ thích sự pha trộn này. Loại này cũng sẽ đọc sách nếu có hứng, thậm chí đàn hát theo cách không thể nào tận hưởng hơn. Cơn mưa đâu chỉ mang đến nỗi buồn, thời tiết ẩm ướt xám xịt ấy cũng có thể đầy niềm vui lắm chứ. Ai biết đâu, người ta có thể vui với nỗi buồn đến vậy.

Loại ‘tôi muốn hét lên với cả thế giới’. Loại này là loại sống trên mạng như sống ngoài đời. Sẽ ôm điện thoại, ôm máy tính, hễ mưa là nhắn tin, là viết vài dòng. Không ướt át sến xẩm, thì kêu than đủ đường. Không cười cợt ngu ngơ, thì phân tích giao thông là vậy. Loại này chán đời lắm, tôi thỉnh thoảng cũng là loại này.

Cơn mưa mái tôn ấy, còn có những người lao đi trong ướt lạnh.

Người ta đi khi trong lòng đang nghĩ về điều gì nhỉ? Về gánh mưu sinh oằn nặng hai vai, về nỗi niềm không tài nào san sẻ, về cuộc hẹn đầy yêu thương mà họ đang hướng tới, hay về gia đình đang đợi họ? Về điều gì nhỉ, và về đâu?

Tôi lao đi trong cơn mưa. Âm thanh vọng từ mái tôn hai bên đường đập lùng bùng trong màng nhĩ. Ướt, lạnh, ngập. Tôi lao đi trong cơn mưa năm ấy, hướng về một mối tình chớm nở thành bông.

Chúng tôi ở cạnh nhau cả buổi tối hôm ấy, trên lối đi tối tăm không ánh đèn đường, trong quán cafe mái tranh của gia đình cô gái ấy, ánh đèn sợi đốt lập loè, lắc lư theo gió. Không có ai, chỉ có chúng tôi, nhà tranh mái lá, bàn ghế tre, rót chén trà nghi ngút khói, mưa từ ngoài hắt vào dưới chân tôi. Tôi ngước lên, sắp dột kìa. Không sao đâu, chỗ này không tới, không thì ngồi xích ra, cô nói, chẳng ngước lên nhìn tôi. Chúng tôi ngồi cạnh nhau, ăn cơm nguội, trò chuyện về thế giới ngoài kia. Tôi cứ tưởng, cả đời này tôi sẽ ngồi như vậy mãi. Chớp mắt, chúng tôi lao đi trong cơn mưa, chúng tôi lao đi trong sự ngu si của tuổi trẻ. Tôi ướt sũng, thốt lên trong lòng, thơ thế!!

Sau này, vào một câu chuyện khác, một lần có người nói với tôi, em ở Hà Nội đợi anh nhé, tôi trả lời, đừng vội yêu ai trong cơn mưa nhé, nào đâu em có đợi anh về.. Khi đó, Hà Nội đang mưa, Kuala Lumpur đang mưa. Chúng tôi như thấy mưa trong từng lời với nhau. Sau này, lại sau này, một hôm tôi hỏi cô, sao em sắp lấy chồng, mà chẳng nói gì với anh. Cô cười đáp, vì em sợ anh buồn. Đến lượt tôi cười, giá mà cô nhớ ra, rằng tôi thì lúc nào mà chẳng buồn. Và thế là tôi chưa kịp hẹn hò, chưa kịp đón đưa, và chưa cả kịp hôn cô trong một cơn mưa bất chợt.

Những cơn mưa mái tôn đầy ắp kỉ niệm. Bây giờ, mỗi cơn mưa là mỗi lần thấp thỏm lo lắng, đường có ngập không, cây có đổ không, có ai ẩu thả gây tai nạn không, có nên đi đâu không. Không, trời ơi, cơn mưa đâu đáng bị đối xử như vậy. Lại phải nghĩ, phải vận động để người ta không còn thấy ngại ngần, mệt mỏi mỗi khi mưa tới. Con người mà sợ những cơn mưa, thì cuộc sống ấy tràn đầy bi kịch.

Và nếu sau này, tôi có phải lòng một cô gái nào khác trong cơn mưa, tôi muốn đó phải là một cơn mưa gầm thét, cơn mưa điên cuồng, cơn mưa cuốn phăng cả cuộc đời vào tình yêu mãnh liệt. Là cơn mưa mái tôn ồn ào, xấu xí, cơn mưa mái tôn mà một kẻ sống với nó lâu ngày, chợt cảm thấy trong ánh mắt, trong thịt da mình là vẻ đẹp, là nhạc điệu.

Như cơn mưa mà tôi đã lao đi cùng cô gái năm ấy. Tôi gọi cô, là cô gái hư.

Em nhầm

Hôm trước đi học, thầy giáo dạy chữ 笄 (đọc là ‘kê’), chữ này chính là ‘kê’ trong từ ‘cập kê’ (及笄). Thầy giải thích, kê này có nghĩa là cái trâm cài tóc, cập kê tức là đến tuổi cài trâm lên tóc. Ngày xưa con gái đều để tóc dài, thời đó có tục hễ con gái nhà nào đến độ mười lăm, mười sáu tuổi, có người đến xin đề cập chuyện hôn sự mà ưng bụng thì sẽ được cài trâm lên mái tóc huyền thướt tha. Mặc dù nhiều cô đã hăm mấy mà vẫn chưa có ma nào thèm rước thì vẫn chưa được cài trâm, tức là chưa đến tuổi cập kê, tuy nhiên phần đông xã hội coi khoảng mười mấy cho đến dưới hai mươi của con gái là tuổi thích hợp để lập gia đình. Thế nên có câu ‘đến tuổi cập kê’ là vậy, ý nói con gái thành niên, lớn rồi, lấy chồng đi kẻo ế già chế mẹ mày.

Hồi xưa chưa đi học, chưa biết, cũng không để ý tìm hiểu, cứ đinh ninh ‘kê’ này là con gà (雞). Có thằng bạn loay hoay mấy chuyện yêu đương tán tỉnh nhăng nhít, thỉnh thoảng lại gọi anh em đi kể mấy chuyện cù lần nó gây ra và nhờ anh em bày cho vài mưu đi gỡ điểm. Anh em sau khi bốc phét cho sướng mồm và vẽ ra những viễn cảnh trong đó ăn gái chẳng khác gì ăn kẹo, quay ra chửi thằng này thời đi học không biết yêu đương gì, bây giờ không có kinh nghiệm ứng xử với nữ giới. Mình vuốt râu, bảo, ông có biết ngày xưa các cụ có câu ‘đến tuổi cập kê’ không? Câu này ngó đơn giản vậy mà rất hay, rất đa nghĩa. Ông có biết không, ‘cập’ từ Hán Việt nghĩa là tới, ‘kê’ từ Hán Việt nghĩa là gà, cập kê kết hợp của tới và gà, tức là tới giờ gà lên chuồng động ổ, chẳng phải dân gian cũng có câu ‘địt nhau như gà’ mà các ông nói suốt ngày đấy sao, chính là để minh hoạ cho sự tiếp diễn của ‘đến tuổi cập kê’. Các cụ nói vậy là có ý ở tuổi ấy người ta đã bắt đầu yêu đương đánh chén được rồi. Thằng bạn hai mắt trợn ngược, đồng tử giãn ra, há cả mồm ra như muốn nuốt lấy từng lời của mình. Chưa hết, mình thủng thẳng, kho tàng văn hoá nước ta còn hay ở chỗ các cụ đã chế ra chữ Nôm, một loại chữ dựa trên chữ Hán nhưng chỉ có dân ta hiểu, dân Tàu nhìn vào khóc thét. Câu ‘đến tuổi cập kê’ ở đây mình có thể hiểu là ‘đến tuổi cặp kè’, hoàn toàn An Nam, hoàn toàn dân dã. Đấy, mình cười, ông thấy chưa, dù ở ngữ nghĩa nào thì cũng đều nói lên rằng hãy yêu đương đi khi thời gian gõ cửa, trên đời này làm cái gì cũng đều cần có kinh nghiệm hết, chú chưa học xong mẫu giáo mà bây giờ tấn công mấy em ở trình độ đại học thì chú phải gắng nghe lời bọn anh, đừng có sáng tác làm gì cho mất thời gian, nó đá cho thì lại mất công anh em đi nhậu.

Thằng bạn phục mình như bố, nó nhìn mình rạng rỡ như vừa được dắt tay bước qua đêm trường nô lệ. Tấm tắc khen anh nói hay thế, bài này em phải học thuộc để hôm nào đi dạy mấy thằng đệ em mới được. Mình phẩy tay, cái phẩy tay chẳng nói gì đầy khinh bỉ như của các cán bộ phường khi người dân đến làm thủ tục mà không chịu tinh ý lót tay. Đoạn mình đứng lên vươn vai bỏ đi, thằng bạn tất nhiên trả tiền cafe mà lòng đầy sung sướng.

Sau này đọc sách mới biết, mặc dù sai bét nhưng mình đã sử dụng các kĩ thuật của phương pháp luận khoa học để diễn giải vấn đề, đem đến một góc nhìn mới mẻ, hợp thời và thực sự đi vào lòng các thanh niên ít học. Tính mình hay thích bốc phét nên mình áp dụng phương pháp luận khoa học tương đối nhiều, cách duy nhất để bắt bài những kẻ trí trá bẻ cong khái niệm như mình chính là chúng ta phải tăng cường trau dồi vốn kiến thức về các lĩnh vực trong cuộc sống thông qua sách vở, internet và giao lưu với những người hiểu biết.

Nói vậy lại nghĩ chuyện ‘đến tuổi’, đúng là một quan niệm xã hội cực kì sai lầm, thay vì đến thời điểm sẵn sàng, thời điểm chín chắn, thời điểm đủ trưởng thành để nhìn nhận và ứng xử trong cuộc sống, thì tới tận ngày nay mà cả xã hội vẫn nhao lên cho rằng bọn con gái trên đất nước Việt Nam tất thảy sẽ tự nó trưởng thành ở độ tuổi hai tư, hai lăm, đã thế lại còn cái trò năm nay không cưới thì sang năm không được tuổi cưới, làm cho năm 2017 một lũ đàn ông có bồ sinh năm 91, 93 lâm nạn khốn đốn vì bị đòi cưới, không thì em sẽ bỏ anh. Thật là ấu trĩ!!

Hôm trước, ngồi với một ông em, nó kể, hôm trước em ngồi nói chuyện với người yêu em, em bảo nó là ba năm nữa em sẽ lấy vợ, tức là lấy nó đấy anh, em nói rất vui vẻ, thế là tự nhiên nó xầm xì, giận dỗi em anh ạ. Hồi trước nó thỉnh thoảng lại bóng gió theo kiểu sang năm cưới, em tưởng nó đùa, ai ngờ em nói ra suy nghĩ thật của em, thế là thành căng thẳng. Mình nhìn ông em mà buồn cười, bảo thôi mày về vắt tay lên trán mà suy nghĩ đi, xem nặng nhẹ thực sự ra sao, rồi tính tiếp, chứ cái cảnh ấy của mày có phải là cá biệt đâu mà tỏ ra sững sờ. May mà mày còn chưa bị bắt phải cầu hôn đấy, ngu thế mà nhiều thằng vẫn làm mới là đáng ngạc nhiên.

Nhớ hồi xưa, mình nghe không biết bao nhiêu câu chuyện về quyết tâm lấy chồng của bọn con gái, cười đau cả bụng, mình viết hẳn ‘Khao khát quyền lực, khao khát tiền bạc danh vọng, khao khát trả thủ, khao khát cống hiến, khao khát sống.. trên đời có rất nhiều khao khát, nhưng chắc chắn không khao khát nào có thể sánh nổi với khát khao lấy chồng của phụ nữ.’. Anh em vào hưởng ứng nhiệt tình, nụ cười chan đầy nước mắt xót xa cho phận người. Còn bọn bạn của cô người yêu hồi đấy đọc được thì xỉa xói mình tơi bời, hehe.

Nhưng nói vậy chứ cũng không thể phủ nhận vai trò của phụ nữ trong việc thúc đẩy đàn ông. Có lần mình đi taxi, anh lái xe hỏi chuyện, hỏi mình có vợ con gì chưa, mình bảo chưa, xong anh ngậm ngùi, tớ thì có rồi. Mình hỏi thế chắc vất vả lắm anh nhỉ, anh bảo ừ, phụ nữ họ chả bao giờ thấy đủ cả, họ không ngừng đòi hỏi, không ngừng kêu ca, không ngừng làm phiền, mệt lắm. Mình định hỏi thế sao anh không bỏ phắt đi cho rồi, mà nghĩ bụng nếu bỏ được thì cuộc sống của loài người bây giờ khác lắm rồi chứ chẳng như thế này.

Hồi xưa, khá xưa rồi, mình thất tình, tức là bị đá, cô người yêu cũ vẫn chơi với mình, đưa cho mình mượn cuốn ’69’. Đây là tiểu thuyết nói về câu chuyện của một cậu học sinh ở Nhật vào năm 1969. Cậu này thực hiện biết bao nhiêu phi vụ kinh thiên động địa, tất cả đều chỉ nhằm mục đích lấy le tán tỉnh gái gú. Mình đọc đến đâu phát sốt phát rét đến đấy. Đến đoạn đám anh em lúc đêm hôm đột nhập vào trường, ‘Trên cửa sổ phòng giáo viên tôi viết: Những con chó đua của cấu trúc quyền lực’ thì mình chịu hết nổi, cả tâm hồn cảm thấy bùng nổ dữ dội, cả một nhân cách đã trỗi dậy trong lòng mình. Đọc tiếp đến đoạn thanh niên vào phòng hiệu trưởng và ỉa lên bàn của hiệu trưởng thì mình đã quá yêu thích tác giả Ruy Murakami đến mức đem rêu rao quảng bá cuốn này khắp nơi cho các anh em cùng đọc. Sau này tuy mình không đọc thêm cuốn nào của Ryu Murakami nhưng nghe loáng thoáng đâu ai đó nói tay này là anh em với Haruki Murakami, hồi ấy mình tuổi trẻ bồng bột, lại thiếu thói quen kiểm tra chéo nên tin sái cổ. Lại đem đi rêu rao khắp nơi, không ngờ Haruki viết truyện như người ta sáng tác nhạc jazz mà có ông em nhí nhố thế. Về sau khôn lớn hơn, ăn phốt nhiều nên mình tự chột dạ mà kiểm tra lại, hoá ra sai bét. Em nhầm.

Thạch Hùng cười bảo tao biết là không phải nhưng kệ mày cho mày tưởng thế. Thằng này đúng kiểu trí thức Bắc Kỳ trong thời đại rực rỡ này, biết nhưng không nói, âm thầm im ỉm giữ cho riêng mình nó, và kệ mẹ mình sai cho mình chết.

Kể chuyện lan man như thế, dạo này mình cứ nghĩ vẩn vơ về cái sự nhầm lẫn ở đời. Có cái nhầm chẳng hại gì, thậm chí còn vui. Có cái nhầm, bỏ cả cuộc đời ra cũng chẳng sửa chữa được. Có cái nhầm, vội vã sửa chữa rồi sau đó nhận ra bản thân đã thêm một lần nhầm lẫn. Có cái nhầm, mang theo cả nỗi buồn sâu thẳm cứ mãi mãi day dứt trong lòng.

Thôi, buồn lắm, chợt nhớ tới câu nói năm ấy của cô bạn.

‘.. biết đâu, đó chỉ là một cơn say nắng dài hơi..’

Thằng Đức

Thời đi học trường kiến trúc, mình chứng kiến không ít những thanh niên thi đi thi lại mới đỗ, bạn bè từng ôn thi cùng rải khắp các khoá. Có những thanh niên đỗ một trường khác, học được một vài năm thì chán, bỏ ngang rồi đâm đơn thi vẽ. Có những thanh niên thi không đỗ, bèn chuyển nguyện vọng vào  một trường khác có khoa kiến trúc lấy điểm thấp hơn, học tạm cho đến lúc phục hận thành công, thậm chí có ông học hành bết bát, sắp bị đuổi học đến đít rồi thì thi đỗ sang trường kiến trúc, thế là oách, hiên ngang làm lại cuộc đời. Thế nên hồi năm nhất, mình nghe bọn Thạch Hùng, Thao Đông kể chuyện bên trường chúng nó chỉ có bọn thi lại một năm là cùng, mình ngạc nhiên lắm, trong lớp mình đã xưng em chào anh với đủ các đại bàng, các đại bàng toàn hơn mình hai, ba tuổi trở lên, bọn hơn một tuổi mình toàn mày tao vì chúng quá đông, cá biệt có đại bàng hơn mình tận mười ba tuổi, già hơn cả thầy giáo, thực sự là tấm gương về sự hiếu học trong lòng anh em. Mình cứ tưởng trường đại học nào cũng như vậy.

Cũng năm nhất, chân ướt chân ráo vào học, nghe các khoá trên truyền xuống có truyền thuyết kể về một thanh niên, tay này thi năm đầu tạch, năm sau thi lại thì đỗ, vào học một năm thì đúp do ăn mừng hơi quá đà, năm sau đang dở dang thì dính vụ đánh nhau bị đuổi học, lại tay giấy tay bút ôn thi, thi lại và lại đỗ, đỗ rồi vào học năm nhất lại đúp do lại ăn mừng quá đà. Chuyện kể đến khi kì nhân này học năm nhất đến lần thứ tư thì dừng, không biết tương lai sau đó thế nào, cũng có thể đó chỉ là một sản phẩm thêu dệt của dân gian, anh em nghe, vừa cười vừa ngạc nhiên về độ si mê cái món vẽ vời.

Nhưng học một thời gian mới biết những chuyện như vậy là hoàn toàn có thể xảy ra, những thanh niên học rồi đúp, đúp rồi học, học rồi lại đúp tiếp, bị đuổi do quy chế chỉ được học tối đa bảy năm, nhiều như nước ngập sân trường kiến trúc mỗi dịp mùa mưa tới. Có thanh niên nom nghệ lắm, tên gì mình quên rồi, đúp từ khoá trên xuống lớp mình hồi mình học năm hai, thanh niên này rất vui vẻ hoà đồng, tham gia đủ các hoạt động điện tử, bóng banh cùng anh em. Năm sau thì biến mất, hỏi ra mới biết lại đúp xuống khoá dưới. Anh em há hốc mồm đéo lý giải nổi. Mình kể chuyện đúp với đuổi cho mấy thằng bạn trường khác nghe, một thằng học Bách Khoa cười ruồi bảo, mỗi khoá trường anh đuổi cả trăm thằng, đúp thì vô biên, chú nói anh nghe như chuyện hàng nước đầu ngõ thôi, chả bõ bèn gì. Sau này mình mới biết có một thể loại trong trường kiến trúc mà khoá nào cũng có, lớp nào cũng hiện diện, đó là thể loại tình cờ thi, tình cờ đỗ, đéo thiết tha quan tâm con mẹ gì, đỗ hay trượt không quan trọng, học hành với sự hờ hững bàng quan, kệ mẹ muốn ra sao thì ra.

Thằng Đức là hiện thân trái ngược của loại ấy.

Thằng Đức là chàng trai miền Trung nắng gió, nước da ngăm đen, chân đầy cơ bắp mặc quần đùi đá bóng như bọn con gái mặc quần bó đi tập yoga ưỡn đít. Thằng Đức đá bóng rất hay, ở đội nào nó cũng nắm vai trò gánh cả đội, dẫn dắt anh em đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, hồi nhỏ mà nó không lựa chọn nghiệp học hành, chắc đi theo các tuyển trạch viên bước vào đời cầu thủ lâu rồi. Thằng Đức kể, em học giỏi nhất nhà, bố mẹ em kì vọng vào em lắm, hồi ấy em học lớp mười hai, ở tỉnh nên không được tiếp xúc nhiều thông tin, em có biết gì đâu, mãi mới nghe người ta nói có nghề kiến trúc, em lên mạng tìm hiểu thì thấy mê quá. Nhưng chỗ em không có lớp dạy vẽ, đi rất xa mới có, mà học cũng không kịp, thế là em quyết định thi khối A vào trường kiến trúc. Năm ấy, thằng Đức đỗ khoa xây dựng.

Với bố mẹ nó, nó đã đỗ đại học, họ chỉ biết như vậy. Thằng Đức khăn gói lên Hà Nội học. Vừa học trên trường, nó vừa chắt chiu tiết kiệm sinh hoạt phí bố mẹ cho, lặng lẽ đi xin học vẽ ở một lớp gần trường. Nó học rất quyết tâm.

Năm sau đăng kí thi khoa kiến trúc, thằng Đức đỗ luôn.

Để ăn mừng (đmẹ ăn mừng), thằng Đức làm vài trận bóng với phong độ thần thánh. Đến mấy hôm sau, nó lên trường hỏi thủ tục thì mới ngã ngửa, do không tìm hiểu kĩ trước nên nó đã lỡ mất thời hạn rút hồ sơ để nộp lại cho năm học mới. Lối suy nghĩ giản đơn về cuộc đời mang đậm phong cách sinh viên đã làm hại thằng Đức. Các quy định hành chính được đặt ra ở xứ mình, nhiều khi không phải cứ nói cải cách là cải cách, không phải cứ nói xử lý linh hoạt là xử lý linh hoạt, nhất là khi có nhiều quy định không hề vô lý. Thằng Đức được bác phụ trách thủ tục vỗ vai, bảo thôi học tiếp khoa xây dựng cũng được mà.

Thằng Đức nghĩ ngợi một lúc, rồi nó xin rút luôn hồ sơ, trở thành kẻ giang hồ tứ cố vô thân, không còn thuộc bất kì một đơn vị, tổ chức nào. Em nghỉ mẹ luôn, đéo phải lằng nhằng. Thằng Đức kể đến đây, mình bật ngón tay cái lên khen nó. Không thể không khen.

Thằng Đức lại kiên nhẫn chờ đợi. Một năm lông bông này, nó giấu gia đình, không một lần thổ lộ về ước mơ nó đang theo đuổi. Nó âm thầm ôn thi, âm thầm luyện vẽ, và vẫn đi đá bóng với thái độ thi đấu máu lửa của một cầu thủ trẻ đến từ miền Trung nắng gió. Mấy thằng cu em ở cùng nhà nó còn kể, có đợt anh Đức rảnh quá, cứ chiều chiều lại ra mấy sân bóng đứng xem người ta đá, thỉnh thoảng có đội thiếu người thế là anh ý xin đá cùng, đam mê lắm.

Đến kì thi lại, đúng với phong cách sinh viên, thằng Đức suýt quên. Nó kể, hôm ấy em đi đá bóng về, thằng bạn ở cùng nhà nhìn thấy em thì nó hỏi ơ anh Đức hôm nay không lên trường tập trung à? Em mới sực nhớ ra, vội chạy lên trường, may mà ở gần, tí thì vỡ mặt anh ạ. Mình nghe, bật người hô hố.

Lần thứ hai làm lại cuộc đời, thằng Đức đỗ. Tất nhiên, mình đang kể một câu chuyện đầy tích cực, nên thằng Đức đã đỗ, với nó, bây giờ mới thực sự là đỗ đại học. Nó về quê, chỉ nói với bố mẹ một câu, năm sau con chuyển qua học ngành kiến trúc, phải học lại từ đầu. Bố mẹ thằng Đức nghe con mình nói vậy, thằng con út nghịch ngợm học giỏi nhất nhà, nhìn nó và gật đầu. Thằng Đức kể, bố mẹ em chả bảo gì cả.

Năm thứ hai thi khoa kiến trúc, điểm vẽ của thằng Đức cao hơn so với năm trước đó. Nó vẽ khá thật, sau đó còn đi dạy vẽ cho bọn ôn thi. Thằng Mạnh bây giờ thực tập ở văn phòng mình, hoá ra hồi xưa cũng học anh Đức, thằng Đức còn kể thằng Mạnh đi thi về lo lắng lắm, nhắn tin tâm sự với em suốt, sau nó vẫn đỗ, mình toàn trêu nó là hòn ngọc của xưởng 5, anh em bảo hòn bi chứ, hòn bi của xưởng 5.

Thằng Đức chậm hai năm, lớn hơn hai tuổi so với bọn bạn cùng khoá. Chuyện ấy là bình thường như chén trà điếu thuốc bán đầy cổng trường, nhưng một thằng thi đỗ đến tận ba lần, lại còn trong ba năm liên tục thì không tầm thường chút nào. Thỉnh thoảng có mấy ông em đến văn phòng chơi, mình hay cười hỏi này, ngày xưa mày thi ba lần mới đỗ đúng không em. Mấy ông em gật gật vâng anh, hồi đấy vất vả lắm, năm cuối mà không đỗ là em đi học lái xe rồi đấy. Mình bảo ừ, thằng kia nó ngược với em, nó thi đỗ tận ba lần. Kể chuyện cho nghe, mấy ông em mặt nghệt ra, buột mồm, ôi học giỏi thế.

Chưa hết, vào học với tư cách là sinh viên kiến trúc, thằng Đức lĩnh luôn chức đội trưởng đội bóng đá tuyển trường, lại thêm một lần dẫn dắt các anh em chinh chiến. Mình chơi với thằng Trung Bệnh, nó hay kể nó thi tạch năm đầu, năm sau ôn thi chưa vào trường đã được các anh lớn gọi vào tuyển bóng rổ, đánh đấm thi đấu như một sinh viên đích thực. Hoá ra mình quen với hai huyền thoại thể thao trường kiến trúc, đéo thấy thơm lây cho lắm vì mình đá bóng hơi ngu, lần khác sẽ kể chuyện sau, còn bóng rổ thì học lại ba lần mới qua.

Thằng Đức đi làm, mình hỏi này mày còn giữ ba tờ giấy báo đỗ không. Nó bảo còn chứ anh, phải giữ chứ, sau này em cho con em xem cho nó sợ, không thì nói suông ai mà tin được, lại bảo mình thi ba năm mới đỗ thì chết. Mình bảo ừ thế phô tô mang lên văn phòng anh xem với. Hôm sau ông em mang ba tờ giấy báo đỗ cho mình xem, nhìn vào thấy điểm toán lý đều như hạt ngô, ba năm không có nhiều chênh lệch, rất chuẩn công thức kinh điển toàn 7 lý 7 vẽ 5 thì sẽ đỗ đã lưu truyền suốt các thế hệ.

Mình đính vào bảng công việc, bảo anh để đây cho nó mang tính trưng bày, thành tích này đánh giấu giai đoạn đáng nhớ trong đời em. Thằng Đức híp mắt cười hihi.

Nó đi làm từ năm ba, đến giờ đã học năm cuối, vẫn vừa đi học vừa đi làm. Ngày xưa, mình cũng năm ba thì đi làm, hệt như nó bây giờ, cũng từng là ông sinh viên đầy ước mơ, cũng từng trải qua quãng thời gian việc đi học và việc đi làm chồng chéo loạn xạ gây ảnh hưởng lẫn nhau do chưa biết sắp xếp. Nhớ ngày ấy cũng đầy phong cách sinh viên như chúng nó, giờ ngoảnh đầu nhìn lại, kỉ niệm vui buồn đều trọn vẹn trong lòng sau bao năm ất ơ giữa đời.

Thằng Đức vẽ khá, đá bóng hay, tính tình siêng năng, nhưng lại có nhược điểm chưa có bồ. Mình hỏi, này, vẫn chưa có người yêu hả em? Mày còn năm cuối đấy, cố lên, không thì anh nghĩ mày nên kiếm một việc gì khác mà làm đi, làm cái nghề này mà không có người yêu thì mày đéo có tương lai đâu em. Thằng Đức cay lắm, bảo đâu, anh không biết về em đấy thôi.

Mình biết chứ, mình biết nó sẽ thành công.

Em có phải là Otaku?

Otaku (おたく/オタク) là thuật ngữ tiếng Nhật, dùng google translate cho ra kết quả trong tiếng Việt là ‘mọt sách’. Có vẻ công cụ dịch thuật chưa thực sự hiệu quả trong trường hợp này, từ ‘mọt sách’ trong tiếng Việt được hiểu đơn giản là những  người mê đọc sách, đọc nhiều sách và đôi lúc lơ đễnh với thực tế cuộc sống. Còn Otaku lại khác, đó là cả một văn hoá.

Theo Wikipedia người ta viết thì đại khái Otaku là kiểu người kì quái, quá say mê truyện tranh (manga), phim hoạt hình (anime) và trò chơi điện tử. Họ yêu thích những thứ này một cách thái quá, đến mức mà người ta có cảm giác họ chẳng còn làm gì khác ngoài đọc truyện tranh, xem hoạt hình và chơi điện tử. Trong những trường hợp thực sự nghiêm trọng, họ trở thành những người tuyệt giao với thế giới bên ngoài trong khoảng thời gian dài hơn sáu tháng, có khi cả hàng năm trời, chỉ giao tiếp (rất ít) với người nhà, họ đóng cửa ở trong phòng riêng, đọc truyện tranh, xem hoạt hình và chơi điện tử vì cảm thấy quá chán ghét việc tiếp xúc với xã hội. Những người này được gọi là Hikikomori (ひきこもり/引き籠り), được biết đến với ý nghĩa về thế hệ lạc lối (the lost generation).

Tuy vậy, ý nghĩa của thuật ngữ Otaku trong những năm gần đây đã trở nên ít tiêu cực hơn so với trong thập niên 80, 90 thế kỉ trước, dẫn tới việc nở rộ về số lượng những người tự nhận mình là Otaku.

Như vậy, theo một cách nào đó, mình cũng là một Otaku.

Tuổi thơ và thời niên thiếu của mình trôi qua ở thành thị, ngoài những trò chơi tuổi nhỏ mà có lần mình đã kể, thú vui đọc truyện tranh là một phần không thể thiếu trong những ngày dài tựa năm của một đứa trẻ.

Kỉ niệm đầu tiên là với hiệu sách Giảng Võ, nơi cha mẹ mua cho những cuốn truyện tranh đầu đời. Mình nhớ như in năm lớp một, sau khi đi học biết chữ một thời gian, mình được bố mua cho hai cuốn trên bìa có đề Đôrêmon – Mèo máy thông minh, Truyện tranh hiện đại Nhật Bản, tập ba và bốn. Vào thời điểm năm 1994 thì đó thực sự là một cái tát làm bừng tỉnh tư duy của tất cả trẻ con Việt Nam khi lần đầu được tiếp xúc với manga. Đó là sự khác biệt hoàn toàn so với truyện tranh Tàu quê quê như kiểu Bảy anh em hồ lô hay mấy bộ đại loại như vậy. Sau đó là những ngày tháng mình chìm đắm trong rất nhiều bộ truyện hay, ví dụ như Bảy viên ngọc rồng (Dragon Ball), Dấu ấn rồng thiêng (Dragon Quest), Subasa (Captain Tsubasa), Siêu quậy Teppi (I am Teppei), Đường dẫn tới khung thành (Kattobi Itto – bộ này ban đầu dịch tên nhân vật là Jin Đô, sai bét so với bản gốc, sau đó nhà xuất bản Kim Đồng có tái bản lại trung thành hơn với nguyên tác), Hoàng Phi Hồng (Ironfist Chinmi), Bác sĩ quái dị (Black Jack), Phượng hoàng lửa (Phoenix – bộ này khủng khiếp, bạn nào chưa đọc thì nên đọc, chưa chắc bạn đã đủ trình độ để cảm nhận hết những gì mà tác giả muốn truyền tải đâu). Kể ra thì nhiều vô kể, chắc phải viết thành nhiều bài, miểu tả dài dòng mới đủ để tâm sự với các bạn, vậy nên mình đã rất đồng cảm khi anh Dưa Leo làm clip nói về những bộ truyện tranh của tuổi thơ thế hệ bọn mình.

Nhớ ngày còn mài mông đi học phổ thông, hàng tuần anh em có thú vui bàn luận sôi nổi về những diễn biến mới của truyện và phim, mỗi buổi sáng khi tới lớp, thường trực trên môi là câu hỏi đọc tập mới Sôn Gô Ku chưa, đọc tập mới Jin Đô chưa, rồi cười hihi haha với nhau. Đứa nào chưa đọc thì nghe mà thòm thèm, nước dãi chảy đầy mồm, mà có phải đứa nào cũng được cha mẹ mua truyện cho mà đọc đâu, những màn năn nỉ mượn nhau diễn ra thường xuyên, nhưng không bao giờ mình quên cảm giác hồi cấp một, trong giờ nghỉ, một lũ năm bảy thằng bâu quanh một thằng có truyện, cả lũ đọc chung nhau, vừa đọc vừa bình luận, thỉnh thoảng một thằng giục đọc nhanh lên, lúc sau một thằng lại kêu từ từ đừng lật vội tớ chưa đọc xong. Có lần mình đi từ nhà vệ sinh ra, thấy cảnh mấy thằng bạn đang ngồi bệt dưới hành lang, trên lan can vắt vẻo vài ông thò cổ nhòm xuống, bên ngoài là hàng cây xanh mướt toả bóng mát, những tia nắng đan qua kẽ lá xuống đầu đám trẻ con, vài giọt sáng lấp lánh trên trang truyện Bảy viên ngọc rồng mà cả lũ đang im lặng theo dõi. Đó là năm mình tám tuổi, hình ảnh ấy chưa lúc nào phai nhạt trong lòng, mình xếp vào loại kí ức bất chợt hằn sâu.

Bọn con gái lại thích truyện tranh theo một kiểu sến xẩm rất khắm, năm lớp bốn, bọn mình đứa nào cũng thích truyện Đường dẫn đến khung thành, lớp mình có mấy đứa con gái, chúng nó lậm truyện này tới mức hoá thân luôn, mỗi đứa nhận mình là một nhân vật, rồi có một quyển sổ chúng nó viết vào đó những tâm sự thường ngày, nhưng bám sát theo các sự kiện và tính cách nhân vật trong truyện. Bọn nó giữ quyển sổ đấy như vàng, hay đóng kịch cười cợt với nhau, do ngồi gần nên mình hay chứng kiến cảnh ấy và cảm thấy rất ngứa mắt. Đen cho bọn này, sau một thời gian tỏ ra hoà đồng, mình tình cờ mượn được quyển sổ và mở ra xem, nét chữ con gái với những hình vẽ tranh trí công tua đường diềm mộng mơ, lời lẽ thì lố lăng ngớ ngẩn đến mức bây giờ nghĩ lại cũng không thể cảm thông nổi với những cô bé mười tuổi. Mình phá lên cười hô hố và đem kể với mấy thằng bạn. Sau vụ đấy thì mấy con bạn cạch mặt mình luôn, nhìn thấy mình là như muốn xé xác luôn cho hả nỗi hận. Đời run rủi thế nào mà lên cấp hai, chúng nó vẫn học cùng lớp với mình, thật éo le.

Sau này mình biết ngoài dòng truyện dành cho con trai vốn được cả con gái yêu thích (shounen manga), còn có dòng truyện tranh cho con gái (shoujo manga) vốn chỉ có bọn con gái là thích, hoạ hoằn lắm mới có bộ shoujo nào đó đặc biệt xuất sắc và được bọn con trai vô tình đánh giá cao. Mấy đứa con gái bạn mình đọc shoujo thường thể hiện sự dằn vặt, dày vò, căm ghét và vẫn theo dõi nhiệt tình nhân vật nữ chính, đúng kiểu phụ nữ sinh ra là để hiểu nhau và ghét nhau. Mình thì khinh bỉ ra mặt, coi mấy thứ dặt dẹo đó không phải là truyện tranh, hồi đấy bọn con gái chưa biết thích những chàng trai mạnh mẽ và thẳng thắn nên chúng nó rất ghét mình.

Đến khi lên cấp ba, thời kì bùng nổ tâm hồn của tuổi dậy thì, mình rất thích những bộ truyện thể thao kết hợp tán gái của Adachi Mitsuru, Hiệp béo cũng khoái, hồi đấy nó cũng thích cả truyện Tàu Phong Vân như mình nên chịu khó mua, mình sang nhà nó chơi hay khuân một đống về đọc rồi mãi mới chịu đem trả. Đáng tiếc là hồi đấy dù đọc truyện thì chăm nhưng lại không học theo truyện mà tập tành thể thao để có thêm lợi thế cho bộ môn tán gái, mãi sau này mình mới hiểu ra, đến khi áp dụng và đạt được những kết quả tích cực mới thấy tuổi trẻ thật quá bồng bột và ngu si.

Năm lớp mười một, mười hai, thi cử đến đít mình vẫn học hành kiểu tài tử, tối nào cũng ăn xong cơm là ngồi vào bàn, lôi quyển truyện tranh dày cộp ra đọc, có hôm tận mấy quyển, đọc chán thì buồn ngủ, mình ngồi ngay trên ghế chợp mắt dăm phút rồi mới dậy học đến khuya, cha mẹ thấy mình chong đèn thì yên tâm lắm. Có hôm thằng Hiệp đi học thêm về qua nhờ mình làm thơ cho nó đem đi tán gái, mẹ mình mở cửa cho nó lên thẳng phòng, nó bắt quả tang mình đang ngủ, lúc ấy nó mà không kiềm chế được, cười be be cái mồm lên thì làm mình lộ hết thói quen thanh nhã thường ngày.

Giai đoạn cuối cấp ba và đại học, mình đọc truyện tranh theo kiểu dành cho người lớn, những bộ như Death Note, Monster khiến cái nhìn dành cho các tác giả truyện tranh Nhật được nâng lên một tầm cao mới, họ thực sự đạt tới đẳng cấp văn chương chứ không chỉ đơn thuần là hoạ sĩ.

Học đại học, mình và thằng Quang Ớt rất hợp nhau khoản truyện tranh. Nếu mình mà nhận là Otaku số hai của trường kiến trúc, thì thằng Quang Ớt chính là số một. Nó mê truyện tranh đến độ cũng hoá thân luôn, nhìn nó người ta liên tưởng ngay đến việc nó từ trang truyện bước ra đến với đời sống thật. Tóc tai để bù xù xoăn lọn, khi dựng đứng, khi bồng bềnh, nhìn y như nhân vật chính trong truyện Ám hành ngự sử (Blade of the Phantom Master, một bộ khá hay của Hàn Quốc), nó đi giày bóng rổ do mê bộ Slam Dunk, dáng đi lại đứng ngồi đều học theo những tư thế nổi bật trong truyện và phim hoạt hình. Anh em thấy quái dị vãi l., nhưng nó chả buồn quan tâm. Quang Ớt còn bị ám ảnh bởi góc vẽ chân dung từ phía sau, chỉ nhìn thấy một phần tư khuôn mặt với cái mũi nhọn hoắt, đã trở thành kinh điển trong truyện tranh Nhật, nó suốt ngày vẽ những nhân vật nó thích theo góc ấy, vẽ hết thằng này đến thằng nọ, trong đủ các bộ, hết vẽ tay nó còn mở paint trên máy tính ra vẽ rồi gửi khoe mình.

Mình và Quang Ớt có hiểu biết về truyện tranh, thỉnh thoảng có thêm thằng Hiếu cũng học cùng lớp đại học tham gia bình luận, anh em ngồi dưới căng tin trao đổi sôi nổi, đồ án mà được hăng say bằng một nửa thế thôi chắc giờ này cuộc đời bọn mình khác lắm rồi. Thằng Ớt chỉ thua mình ở điểm nó hoàn toàn không có kiến thức về truyện tranh phương Tây, nó không phân biệt được DC và Marvel khác nhau thế nào, mình thì hồi bé đọc rất nhiều Người Nhện với Người Dơi nên sau này vẫn giữ nhịp nghiên cứu, thỉnh thoảng lại phải giải thích cho Ớt để nó đi bốc phét loè gái. Thằng Sơn Vy nhìn rồi nói, cuộc sống của mày bị ảnh hưởng nặng bởi nhạc rock, còn thằng Ớt thì bị ảnh hưởng nặng bởi truyện tranh.

Sau này ra trường, đến khi đi làm xa nhà, mình hoàn toàn chuyển sang đọc truyện tranh trên mạng. Thôi thì có rất nhiều các trang web dịch truyện, đủ các thể loại Tây Tàu Nhật Hàn, nhiều nhất vẫn là shounen. Các bộ truyện do những bạn yêu thích truyện tranh tập hợp thành các nhóm chuyển ngữ sang tiếng Việt, họ dịch từ nhiều nguồn, chất lượng nhất là từ bản gốc (tiếng Nhật), không thì từ bản tiếng Anh. Công việc này đòi hỏi sự yêu thích và cần nhiều thời gian, lòng kiên trì và tinh thần làm việc nhóm để đảm bảo cả về nội dung lẫn hình thức cho các bạn đọc khó tính như mình thưởng thức.

Việc đọc truyện từ những nguồn không do các nhà xuất bản chính thống khiến mình nhận ra thế giới truyện tranh là mênh mông vô tận, không ai có thể biết hết và không ai có thể đọc hết, người ta cần kiến thức sâu rộng và sự từng trải để tôi luyện khả năng chọn lọc những tác phẩm đủ hay theo thẩm mỹ của riêng mình.

Bên cạnh những bộ truyện được các nhóm thực hiện một cách nghiêm túc và tâm huyết, không tránh khỏi nhiều trường hợp các bạn sinh viên do tuổi đời non trẻ và không phải là những người có chất văn học nên dịch thuật rất vớ vẩn, họ sử dụng những câu nói thời thượng, những thuật ngữ tiếng lóng tuổi teen thực sự không phù hợp và làm cho câu chuyện bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Các nhóm dịch này nhiều khi họ không ý thức được việc truyền tải nội dung dịch thuật khi nào thì cần nghiêm túc, khi nào thì cần hài hước, do thiếu khả năng cảm thụ và cũng muốn tỏ ra mình là người vui nhộn nên họ làm mọi thứ đôi lúc trở nên nhố nhăng, phá vỡ tinh thần câu chuyện và nhận được những bình luận kiểu như ‘dịch như l.’, ‘đồ vô học’, thay vì những lời cảm ơn chân thành từ bạn đọc. Rất tiếc cho các trường hợp này, cá nhân mình đã từng bỏ luôn vài bộ khi đang theo dõi nửa chừng vì bị nhóm dịch làm cho mất hứng.

Một chi tiết nữa cũng khiến mình buồn cười, đó là rất nhiều bộ truyện được các nhóm dịch giữ tên phiên âm tiếng Nhật, ví dụ như Shokuryou Jinrui, Saijou no Meii, Tensei Shitara Suraimuda, Boku no ushiro ni majo ga iru, v.v.. Thực sự thì mình thấy việc làm này rất đần, nói ra có thể làm các bạn mích lòng, nhưng đó là sự thật. Mình hiểu các nhóm dịch rất tôn trọng nguyên tác, họ muốn giữ tên nguyên gốc, nhưng khổ nỗi tên phiên âm thì các bạn giữ làm gì, đâu phải ai cũng biết tiếng Nhật, nhất là đó lại không phải tên riêng của nhân vật chính theo kiểu Naruto, mà lại là những cái tên dài thoòng rất khó nhớ. Mình đã từng vào đọc thử một vài bộ như vậy, nhưng đến ngày hôm sau thì mình không nhớ nổi mình đã đọc truyện gì, việc tìm lại tên là điều bất khả. Trừ những truyện rất nổi tiếng và độ hay vượt trội như Attack on Titan hay Demi Human, các bạn để tên phiên âm là Shingeki no Koyjin và Ajin, mình có thể miễn cưỡng ghi nhớ để theo dõi. Nói chung, chưa bàn tới việc chất lượng văn học trong câu chữ, việc dịch thuật các thuật ngữ của bản gốc là rất quan trọng, đôi khi các bạn không nên nghĩ rằng dùng tiếng Việt là làm cho bản dịch mất hay, các thuật ngữ được giữ tiếng Anh hay tiếng Nhật cũng góp phần làm cho chất lượng truyện do các bạn thực hiện trở nên hay hơn. Mình nói ví dụ như truyện Ajin, thật ra Ajin là phiên âm tiếng Nhật của từ Á Nhân, tác giả viết hoàn toàn bằng Hán tự, Tây nó dịch thành Demi Human, thì có gì đâu mà trong truyện các bạn phải giữ lại từ phiên âm Ajin và làm như người Nhật coi đó là một tên riêng. Tư duy này khá ấu trĩ, mình hi vọng có bạn nào làm dịch truyện đọc được thì ghi nhận và phản hồi, chúng ta có thể trao đổi kĩ hơn.

Mình nói như vậy là vì ngày xưa mình đã rất khoái khi phát hiện ra thằng Tít em mình dịch truyện 20th century boys, tên của nhân vật phản diện bọn nó dịch là ‘bạn’, đọc rất lôi cuốn và có độ ám ảnh, về sau dự án của bọn này thực hiện chậm quá, bị nhóm khác vượt lên trên do các trang web cập nhật theo nhóm, nhóm khác lại để tiếng Anh là ‘friend’, nghe vừa khiên cưỡng vừa thiếu độ mạnh dạn. Cái này là do các bạn không trau dồi văn học nên sinh ra tâm lý ngại dùng tiếng Việt khi gặp trường hợp khó. Mình không vì tự hào em mình mà nói thế, cái này mình và Quang Ớt đã trao đổi khá nhiều, bọn mình đều có chung nhận định. Điều mình mong mỏi nhất là các bạn nâng cao được trình độ, người được lợi chính là mình. Không có các bạn, những buổi tối xa nhà của mình đã buồn biết mấy.

Dạo gần đây, Quang Ớt giới thiệu cho mình bộ Bakuman, bộ này từng được nhà xuất bản Kim Đồng phát hành năm 2013 dưới tên Bakuman – Giấc mơ hoạ sĩ truyện tranh. Bộ này có cùng tác giả với bộ truyện lừng danh Death Note và được hai tác giả Tsugumi Ohba, Takeshi Obata thực hiện ngay sau Death Note, tuyệt tác đã đưa họ lên tầm thế giới.

Bộ này có lẽ chính là tự truyện về con đường vươn lên đỉnh cao của hai tác giả, nói về hai thanh niên thử sức ở lĩnh vực truyện tranh và đã miệt mài lao động như thế nào. Như những câu chuyện về nghề nghiệp khác, nó nói với người đọc rằng không gì có thể thay thế được nỗ lực bền bỉ cộng với lòng quyết tâm vô hạn. Điều đặc biệt là con đường đi tới thành công, đôi khi bắt đầu bởi sự tình cờ rất vớ vẩn, như cách mà hai nhân vật chính đã chọn trở thành tác giả truyện tranh (mangaka).

Trong truyện này xuất hiện đủ các loại nhân vật, từ loại tài năng rèn luyện như hai nhân vật chính Mashiro và Takagi, loại thiên tài bùng nổ như Eiji, loại cool ngầu như Fukuda, loại hãnh tiến như Iwase, loại thiên tài không cần nỗ lực như Hiramaru, và đặc biệt là các biên tập viên truyện tranh. Trước đây mình không hình dung ra vai trò của các biên tập viên là gì, nhờ đọc bộ Bakuman này mà mình hiểu tại sao các nhà xuất bản lại có biên tập viên. Mình quen một chị là biên tập viên, mình kể bây giờ em mới hiểu, chị nhún vai bảo, biên tập viên ở Việt Nam đa phần là dốt, toàn đi soát lỗi chính tả với lỗi soạn thảo văn bản, thế mà nhiều người còn làm không xong, chứ có biết biên tập thực sự là thế nào đâu. Mình nghe chị nói, bán tín bán nghi.

Quay trở lại với Bakuman, mình say sưa theo dõi hành trình lao động và trui rèn bản thân của các nhân vật, lại có cả truyện tình cảm trai gái rất thú vị, đúng theo kiểu yêu đương trong sáng của đám mọt sách Otaku, haha. Mình và thằng Quang Ớt rất thích nhân vật Hiramaru, đây là chàng trai ở cùng độ tuổi với mình, một con người đã làm việc đủ nhiều để hiểu rõ giá trị của sự nghỉ ngơi chứ không mải mê cắm đầu vào làm việc không biết điểm dừng như các thanh niên trẻ trung nhiệt huyết. Đọc đến những đoạn thanh niên Hiramaru này chây ỳ lười biếng, cảm thấy vô cùng đồng cảm, ngoại trừ việc nó là thiên tài còn mình thì không.

Đây là bộ truyện đã xuất hiện rất đúng thời điểm trong cuộc sống của mình. Bỏ qua vài lỗi khá khó chịu về dịch thuật cũng xuất hiện như rất nhiều bộ truyện dịch trên mạng, những ngày mệt mỏi và chán nản, mình lặng lẽ đọc và cảm nhận ý chí quyết tâm theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp, sự say mê đến rồ dại của đám nhân vật khi trong lòng tràn ngập đam mê và cả niềm vui lẫn nỗi buồn qua từng trang giấy. Ai bảo truyện tranh đục khoét tâm hồn, mình chỉ muốn cười vào mặt họ, tiếc cho họ quá thiển cận để tiếp nhận cả một nền văn hoá.

Đọc xong Bakuman, mình nghĩ nhiều về những điều mình đang làm, muốn làm, và sẽ làm trong quãng đời phía trước. Thật tốt khi có những thằng bạn như Quang Ớt, nó xuất hiện một cách tình cờ trong cuộc sống, có mặt một cách bất chợt trong những thời điểm khó khăn rất cô đơn, và kiên nhẫn luận đàm thâu đêm suốt sáng với mình về đủ thứ chuyện ái ố giữa trần gian.

Biết đâu, đó là tình bạn của những Otaku.